Mobilya endüstrisinde ihracat performansının belirleyicilerinin analizleri: Bulanık AHP ve karar ağacı modellemesi

Firmaların rekabet güçlerini artırabilmesi için gerek iç pazarda gerekse dış pazarda dikkat etmesi gereken faktörler vardır. Özellikle dış pazarda varlığını devam ettirmek isteyen firmaların bu devamlılığını sağlayabilmeleri için sektördeki diğer firmalardan farklılaşması ve rakiplerine karşı önemli avantajlar kazanması gerekmektedir. Firmalar ihracatta etkili olan faktörlere daha fazla önem verirlerse o ölçüde rekabette ve özellikle ihracatta başarılı olabilecekleri öngörülebilir. Bu tezin amacı, mobilya endüstrisinde ihracat performansını etkileyen faktör ve konuları tespit ederek bu faktör ve konuların ihracatta ne derece etkili olduğunu belirlemektir. Bu bağlamda, Türkiye'de mobilya sektöründe faaliyet gösteren 182 firma yöneticisine 7'li likert tipinde ve alanında uzman 14 akademisyene ikili karşılaştırma ile yapılan anketlerden elde edilen bilgiler, uygulamalara ait verileri oluşturmaktadır. Çalışmanın devamında ilgili literatürden elde edilen konu ve faktörlerin ölçümü gerçekleştirilmiş, ihracat yapan/yapmayan firmalara göre farklılaşmalar ve faktörler arası ilişkiler incelenmiştir. Faktör ve konuların önem dereceleri AHP ve Bulanık AHP ile belirlenmiştir. Ayrıca veri madenciliği yaklaşımı ile karar ağaçları kullanılarak ihracatta öne çıkan faktörler ve konular modellenmeye çalışılmıştır. Faktörlerin ölçümü sonucunda üretilen faktörlerin içeriğindeki konuların faktörü oldukça iyi temsil ettiği görülmüştür. Birçok faktör ve konuda ihracat yapan ve yapmayan firmaların tutumlarının aynı olduğu görülmesine rağmen, ihracat yapan firmalarda bazı temel konularda ayrıştıkları görülmüştür. AHP ve Bulanık AHP analizleri sonucunda en önemli faktör, her ikisinde de ilk ikiye giren Müşteri Memnuniyeti faktörü olmuştur. Veri madenciliği yöntemlerinden biri olan karar ağaçları modellemesi ile üretilen senaryolar üzerinden ihracat yapmayı planlayan firma ve yöneticilere fikir verecek yol haritaları çizilmeye çalışılmıştır. Personel durumu faktörü, yöneticinin yurtdışı tecrübesi ve firmanın hukuki şekli, ihracat yapabilmede öne çıkan belirleyiciler olmuştur.