Modern Osmanlı Posta Teşkilatı'nın sınır aşırı kültürel miras ağı olarak korunmasına dair bir dijital belgeleme önerisi

Bu tez, 19. yüzyılda şekillenen modern Osmanlı posta teşkilatını, somut ve somut olmayan bileşenleriyle birlikte bütüncül bir sistem olarak incelemekte ve sınır aşan bir kültürel miras ağı olarak değerlendirmektedir. Şimdiye kadar kültürel miras literatüründe Osmanlı posta ağı sınır aşan bir miras unsuru olarak ele alınmamıştır. Ayrıca çok geniş bir coğrafyaya yayılmış ve dağınık durumda bulunan verilerin bütüncül bir şekilde sistematik olarak belgelenmemesi bu mirasın korunması ve anlaşılması açısından önemli bir eksiklik yaratmıştır. Çalışmanın temel amacı, bu çok bileşenli yapının kültürel miras değerlerini özgün bir bakış açısıyla ortaya koymak ve dijital belgeleme yöntemi aracılığıyla güncel yaklaşımlarla uyumlu bir koruma zemini geliştirmektir. Bu kapsamda, çok geniş bir coğrafyada, farklı türde ve dağınık biçimde bulunan veriler araştırılmış, karşılaştırmalı ve çok katmanlı analizlerle değerlendirilmiştir. Kuramsal tartışmalar, posta ağının kültürel miras değerini tanımlamak için koruma kuramı ve mimarlık tarihinden beslenirken; dijital araçlar, bu mirasın belgelenmesi, temsil edilmesi ve erişilebilir hâle getirilmesi için kullanılmıştır. Osmanlı posta teşkilatı ilk kez kültürel miras literatüründe sınır aşan bir kültür varlığı olarak görünür kılınmış ve dijital belgeleme yöntemlerini koruma araştırmalarına entegre ederek sürdürülebilir, erişilebilir ve geliştirilebilir bir miras sistemi ortaya konmuştur. Böylece çalışma hem kültürel miras kapsamına hem de dijital koruma pratiklerine yenilikçi bir yaklaşım kazandırmıştır.