Modernleşme sürecinde İzmir'de Müslim ve gayrimüslimlerin eğitimine karşılaştırmalı bir yaklaşım (1856-1908)

Bu çalışmada, ilk olarak, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Müslim-gayrimüslim ve yabancıların eğitimlerinin profili çizildi. Daha sonra, İzmir'deki anasırın eğitimi kaleme alındı.Osmanlı eğitiminde unsurların geçirdiği dönüşüm ve İzmir'de bu dönüşümün nasıl yaşandığı yazıldı. Gerek imparatorlukta, gerekse İzmir'de unsurların eğitimsel durumları karşılaştırmalı bir şekilde ele alındı.Bu çalışma ile İzmir'deki Evangelik Okulu, İtalyan Kız Okulu, Soeurs de Charite Okulları, Dame de Sion İzmir Yatılı Okulu, Mesropyan Okulu ve Ermenilerin eğitimi, Yahudi okulları, Amerikan kız ve erkek okulları ve Rumların eğitimleri, ilk defa bu kadar ayrıntılı bir şekilde ortaya kondu. Müslim-gayrimüslim ve yabancıların eğitimlerindeki devletin politikasına aykırı hareketler gün ışığına çıkarıldı.Yine ilk defa, İzmir ibtidai ve rüşdiyelerindeki eğitim karşılaştırılıp, Evangelik Okulu'nun Yunan ulus devletine giden yolda açtığı pencere değerlendirildi. İzmir Mekteb-i İdadi ve Mekteb-i Sanayi tarihi orijinal belgelerle aydınlatılmaya çalışıldı.Bunlarla beraber, Osmanlı ve İzmir eğitim tarihi hakkında şimdiye kadar yapılmış olan bazı yanlışlar, metnin içinde akademik kurallar çerçevesinde düzeltildi.Anahtar Sözcükler: Müslüman, Rum, Ermeni, Yahudi, Yabancı, Eğitim, Karşılaştırma, Modernleşme, İzmir.