Tatlı su balıklarından izole edilen laktik asit bakterilerinin moleküler biyolojik tanısı ve gökkuşağı alabalığında probiyotik olarak kullanılabilme potansiyellerinin araştırılması

Su ürünleri dünyada ekonomik olarak önemli bir endüstri haline gelmiştir. Bu yüzden küresel su ürünleri yetiştiriciliğinin amacı üretimde verimliliği maksimuma çıkarmaktır. Dünyada artan gıda ihtiyacını karşılamak için su ürünlerinde yoğun bir üretim olmaktadır bu da hastalıkların oluşmasını kaçınılmaz hale getirmektedir. Hastalıkların oluşması ise stokların azalmasına neden olan en önemli etkenlerdendir. Balık hastalıklarının kontrolünde antibiyotikler yoğun olarak kullanılmaktadır fakat bunlar dirençli patojenlerin gelişip yayılmasına neden olmaktadır. Bu durum dirençli bakterilerin sucul ortamdan insanların patojen içermeyen bağırsak sistemine geçmesi gibi bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle son yıllarda alternatif metotlar kullanılmaktadır. Son yıllarda laktik asit bakterileri su ürünlerinde önemli bir ilgi alanına sahip olmuştur çünkü hastalıkların önlenmesinde çoğu laktik asit bakterisi probiyotik olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda iyi probiyotik özelliklere sahip laktik asit bakterilerinin tanımlanması ve probiyotik özelliklerinin belirlenmesi çok önemlidir. Araştırmamızda tatlı su balıklarından izole edilmiş laktik asit bakterilerinin fenotipik ve biyokimyasal tanılaması ve daha sonra moleküler biyolojik tanıları gerçekleştirilerek probiyotik özellikleri yansıtan antagonistik aktivite, pH'ya tolerans, safra tuzuna tolerans ve hidrofobisite yeteneklerine bakılarak bunlardan en iyi özelliğe sahip olanların gökkuşağı alabalığında potansiyel probiyotik olarak kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda, fenotipik ve moleküler tanılaması yapılan 75 bakteri strainin antagonistik aktiviteleri incelenmiştir. Bunlardan en iyi antagonistik aktiviteye sahip olanlar daha sonra probiyotik özellikler açısından incelenmiştir. Yapılan incelemelerde, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Yersinia ruckeri, Lactococcus garvieae 49156, Escherichia coli O157H7, Salmonella typhimirium 14928 gibi patojenlere karşı en iyi antagonistik aktiviteyi gösteren strainler F2, F4, F6, F7, F8, F9, F10, F38, F39, F54, F69, ve F75 numaralı izolatlar Lactococcus lactis subsp. lactis, ve F14 Lactococcus lactis olarak tanılanmıştır. Daha sonra bu izolatların, Doxycycline, Enoxacin, Erithromycin, Florfenicol, Trimethoprim, Oxytetracycline, Enrofloxacin, Chloramphenicol, Vancomycin antibiyotiklerine karşı duyarlılıkları, pH1 ve pH3'e toleransı, hidofobisite yeteneği ve safra tuzuna toleransına bakıldığında en iyi özelliklere sahip olan izolatın F4 numaralı izolat olduğu saptanmıştır. Bu özelliklerden dolayı F4 numaralı izolatın gökkuşağı alabalığı üzerindeki probiyotik özelliklerine bakılmıştır. Bunun için gökkuşağı alabalığı (O.mykiss) yavruları probiyotik ilavesiz temel yem ve bu yeme 108 kob/g oranında probiyotikli yem ile 28 gün beslenerek yaşama oranı ve vücut kompozisyonuna etkileri belirlenmiştir. Deneme sonunda probiyotikli yemle beslenen deneme grubu ve kontrol grubu arasında canlı ağırlık kazancı, canlı ağırlıkça oransal büyüme, boyca büyüme ve boyca oransal büyüme arasında farklılıklar görülmüştür. Yaşama oranlarına bakıldığında ise istatistiki olarak önemli bir fark görülmemiştir. Gerçekleştirilen bu çalışma, Lactococcus lactis subsp. lactis bakterisinin ilave edildiği yemle beslenmenin alabalık yavrularının büyümesi açısından olumlu etkiye sahip olduğunu gözlenmiştir.