Monosemptomatik enürezis nokturnalı hastalarda uyku bozukluklarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada monosemptomatik enürezis nokturna (MEN) şikayeti bulunan hastalarda uyku bozukluklarının araştırılması ve uyku bozukluğu ile MEN arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran ve enürezis nokturna şikayeti bulunan 50 hasta alındı. 5 yaşın üzerinde, haftada en az 2 veya daha fazla alt ıslatması olan ve 3 aydan daha uzun süredir alt ıslatma problemi devam eden hastalar enürezis nokturna olarak kabul edildi. Vakaların hepsi enürezise neden olabilecek sekonder organik nedenler yönünden değerlendirildi. İki defadan fazla tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren, aşırı aktif mesane bulguları olan, enürezis diürnası olan ve üriner sistemle ilgili anomalisi olduğu tespit edilen hastalar çalışmadan çıkarıldı. Hastaların sorgulaması anket formu ile yapıldı. Hastaların öyküsü, özgeçmişi ve soy geçmişi alındı ve fizik muayeneleri yapıldı. Ayakta ve yatarak direk batın grafileri çekilerek üriner sistem ultrosonografileri yapıldı. USG ile mesane kapasitesi ölçümleri yapıldı. Anamnez ve tetkikler sonucunda primer monosemptomatik enürezis nokturna'sı olduğu tespit edilen olguların tümüne tüm gece full polisomnografi yöntemiyle uyku testi uygulandı. İstatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapıldı. Sonuçlar, anlamlılık p < 0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Primer monosemptomatik enürezis nokturna (PMEN)'sı olan toplam 34 hastaya uyku testi uygulandı ve bu hastaların 29'unda (%85) değişik derecelerde uyku bozukluğu tespit edildi. PMEN hastalarının çoğunluğu erkek çocuklardan oluşmaktaydı. Tüm hastaların apne skoru ortalaması 4.99 ve alt ıslatma sıklığı ortalaması haftada 5 gün ve üzerinde (5.55) bulundu. Apne skoru sonuçlarına bakıldığında obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) derecesi; 20 hastada hafif (<5), 6 hastada orta (5-10) ve 3 hastada ağır (>10) olarak bulundu. Apne skoru değerleri ile BMI arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlendi (p=0.047). Obez grubun apne skoru ortalaması normal ve fazla kilolu gruptan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,042, p=0,048) ancak, normal ve fazla kilolu grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi (p=0,809). PMEN'lı ve OSAS (+) olan hastaların USG sonuçları incelendiğinde; 8 (%27.6) hastada mesane kapasitesinin yeterli ve 21 (%72.4) hastada da yetersiz olduğu tespit edildi. Mesane kapasitesi oranı değerleri ile alt ıslatma sıklığı arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlendi (r=-0,441 p=0,017). Hastaların 14'ünde (%48.2) sık üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) geçirme öyküsünün mevcut olduğu bulundu. Sık ÜSYE geçirme öyküsü olan ve olmayan grupların apne skoru ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızda enürezis nokturna için başta gelen predispozan faktörler olarak pozitif aile öyküsü, obezite ve uyku bozukluğu tespit edildi. PMEN'nın tanımında sekonder nedenler dışlanmakla birlikte; çalışmamızda uyku bozukluğu ve obezitenin, enürezis etiyolojisinde kolaylaştırıcı ve belirleyici bir faktör olduğu düşünülmelidir. OSAS ile PMEN arasındaki ilişkiyi daha da açıklayan ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.