Motor beceri kazanım düzeyine göre ayna nöron aktivitesinin EEG sinyallerindeki MU ritmi açısından değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, farklı motor beceri düzeylerindeki bireylerde ayna nöron aktivitesindeki değişimleri inceleyerek beceri edinim sürecinin sinirsel temellerini anlamayı ve spor eğitiminde bilimsel temelli stratejiler geliştirmeye katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma yarı deneysel desen kullanılmıştır. Katılımcılar voleybol sporcularından seçilmiş ve Fitts ve Posner'in Motor Öğrenme Modeli'ne göre gruplara ayrılmıştır. Deneysel süreçte her sporcuya dört farklı video senaryosu izletilmiş, bu oturumlar sırasında EEG kayıtları alınmıştır. Ayna nöron aktivitesinin bir göstergesi olarak değerlendirilen mu ritmi (8–13 Hz) C3, Cz ve C4 bölgelerinden analiz edilmiş, bant gücü hesaplamaları BrainVision Analyzer ile yapılmış ve gruplar ile görev türleri arasındaki farklılıklar SPSS 27 paket programında istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yapılan analiz sonuçlarına göre, görev türü ve grup düzeyinin tüm kanallarda anlamlı etkiler oluşturduğu belirlenmiştir (p < 0,05). C3 ve Cz'de görev, grup ve etkileşimler anlamlı bulunurken, C4'te yalnızca görev ve grup etkilerinin anlamlı olduğu saptanmıştır. Bulgular, motor beceri düzeyi ile görev türünün ayna nöron aktivitesini etkilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Çalışmada, farklı motor beceri düzeylerindeki bireylerde ayna nöron sisteminin etkinliğinin öğrenme aşamalarına ve görev zorluk düzeylerine bağlı olarak değişiklik gösterdiği ortaya konulmuştur. Bulgulara göre, özellikle zor motor görevlerde mu ritmi baskılanmasının daha güçlü sensorimotor aktivasyonla ilişkili olduğu, buna karşın orta düzeyde aşinalıkta aktivasyonun sınırlı kaldığı görülmüştür. Ayrıca hem yeni bir uyaranın hem de yüksek aşinalık içeren uyaranın sistemi güçlü biçimde harekete geçirdiği; bunun öğrenmenin erken aşamalarında anlamlandırma çabasıyla, ileri aşamalarında ise otomatik zihinsel simülasyon süreçleriyle ilişkili olduğu düşünülmketedir. Anahtar Kelimeler: Ayna Nöron Sistemi, elektroensefalografi, gözlemsel öğrenme, motor öğrenme, Mu Ritmi