Mısır (Zea mays L. ) bitkilerinde kadmiyumun toksititesi ile nitrik oksit arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmada, mısır fidelerine önceden farklı SNP (25 ve 50 µM) konsantrasyonları uygulandıktan sonra, bu fidelerin farklı kadmiyum (25, 50 ve 75 µM) konsantrasyonlarına karşı verdiği fizyolojik ve biyokimyasal cevaplar araştırıldı. Çalışma materyali olarak mısır (Zea mays L.) tohumlarından geliştirilen 15 günlük fideler kullanıldı. Fidelere yapılan tüm uygulamalarda kökten hidrofonik yöntem tercih edildi. Fideler 3 gruba ayrılarak 48 saat süreyle SNP ön uygulaması yapıldı. Daha sonra bu 3 gruba, kendi içinde kontroller (saf su ve SNP' ler) saklı tutulmak suretiyle kadmiyumun farklı konsantrasyonları ayrı ayrı uygulandı. Farklı muameleler görmüş fidelerde boy artışı, taze ağırlık başına düşen kuru ağırlık miktarı gibi büyüme parametreleri tespit edildi. Ayrıca kök ve yaprakta prolin, malondialdehit (MDA), redükte glutatyon (GSH), okside glutatyon (GSSG), total yağ asidi analizleri ve yaprakta pigment analizi yapıldı. Elde edilen sonuçlara göre; SNP ön uygulamasız fidelere kıyasla, SNP ön uygulamalı fidelerde büyüme parametreleri üzerinde Cd uygulanmasından kaynaklanan inhibitif etkiler, daha hafiflemiş bulundu. Aynı şekilde yapraklardaki pigment (klorofil (a+b) ve karotenoid) yıkımları da daha az bulundu. SNP ön uygulamasız fidelere kıyasla, SNP ön uygulamalı fidelerde; hem kök hem de yaprakta malondialdehit miktarı azaldı; prolin miktarı kökte azaldı, yaprakta ise arttı; redükte glutatyon miktarı kökte ve yaprakta arttı; okside glutatyon miktarı kökte ve yaprakta azaldı. SNP ön uygulamasız fidelere kıyasla, SNP ön uygulamalı fidelerde yağ asidi değişimleri; palmitik asit için köklerde arttı, yapraklarda azaldı; palmioleik asit miktarı yaprakta azaldı; stearik asit ise köklerde azaldı; linoleik asit köklerde arttığı halde yapraklarda azaldı; linolenik asit ise yapraklarda yüksek bulundu. Palmioleik asit ve linolenik asit köklerde, stearik asit ise yapraklarda bulunamadı. Sonuçlar değerlendirildiğinde, genel olarak 50 µM SNP ön uygulamasının Cd toksisitesini baskılama konusunda 25 µM SNP' den daha başarılı bulundu. Anahtar Kelimeler: Mısır (Zea mays L.), Nitrik oksit, SNP, Kadmiyum Toksititesi, Oksidatif hasar