Muallim dergisi: 1916-1918

Bulundukları dönemin birer aynası olan dergiler, dönemin toplumsal yapısını anlamamıza ışık tutar. II.Meşrutiyet dönemi dergileri, İstibdat dönemi sonrası yaşanan özgürlüğün, yazarların görüşlerinin ve ülkenin kurtuluşu için ortaya çıkan fikirlerin birer temsilcisi olmuşlardır. II.Meşrutiyet döneminin önemli aydınlarının fikirlerini içeren Muallim dergisi, 1916-1918 yılları arasında İstanbul Efkaf-ı İslamiye Matbaasında aylık olarak çıkan bir eğitim dergisidir. Muallim dergisinin muhtevasında milli terbiye tartışmaları en önemli konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı eğitim açısından Muallim dergisinin incelemesini yapmaktır. Muallim dergisinin sayılarının tamamına Milli Kütüphane Süreli Yayınlar Bölümü'nden ulaşılmıştır. Dergilerin tüm sayılarına ulaşıldığı için ayrıca bir örneklem alınmamıştır. Derginin tamamı Osmanlıcadan günümüz Türkçesine transkript edilmiştir. Türkçeye çevrilen verilerin analizinde, tarihsel araştırma yönteminin adımlarına uygun olarak, birbirine bağlı üç alt süreç takip edilmiş; verileri özetleme, verileri değerlendirme, yorumsal çerçeve içinde verileri sunma. Bu aşamalar alt amaçlara göre uygulanarak kategorize edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; Ziya Gökalp ve Satı Bey'in eğitim tartışmalarına ve diğer yazarların bu tartışmada taraf olmalarına, derginin her sayısında yer verilmiştir. Milli eğitim kavramı üzerinde oluşan bu tartışmaların ortak bir sonucu olarak, milli kimliğinin bilincinde, çağın gereksinimlerine uyun ve geleceğe ışık tutabilecek öğretmenlerin yetiştirilmesi ortaya çıkmıştır.