Mucur doğal ceviz popülasyonunun (Juglans regia L.) seleksiyon yolu ile ıslahı

Araştırma, Kırşehir İli Mucur İlçesi ve merkeze bağlı Çukurçayır ve Özbağ Mahallelerinde yaklaşık 9000 ağaçlık doğal ceviz popülasyonunda; verim, meyve kalitesi, geç yapraklanma ve hastalık zararlılara dayanıklılık yönüyle üstün özellikler gösteren ceviz ağaçlarının seleksiyonu amacıyla 2014 ve 2015 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmanın ilk yılında, geç yapraklanmaları nedeni ile ilkbaharda gerçekleşen don olayından zarar görmemiş 51 ağaç tespit edilerek ön seçimi yapılmış, sonbaharda meyve örnekleri alınmıştır. Meyve özellikleri, geç yapraklanma, verim ve hastalıklara zararlılara dayanım dikkate alınarak yapılan tartılı derecelendirme sonucunda 12 tip üstün bulunarak seçilmiştir. Seçilen tiplerin orijinlerindeki yapraklanma tarihleri 23 Nisan ile 3 Mayıs arasında gerçekleşmiş, meyveleri ise eylül ayının 1. ve 3. haftası arasında olgunlaşmıştır. Seçilen tiplerin yan dal verimlilikleri % 30 ile % 80 arasında belirlenmiştir. Seçilen tiplerin kabuklu meyve ağırlıkları 7,53 g (40 MCR 42) ile 15,25 g (40 MCR 15), iç ağırlıkları 4,10 g (40 MCR 42) ile 7,87 g (40 MCR 15), randımanları % 44,17 (40 MCR 30) ile % 58,76 (40 KRS 10) arasında belirlenmiştir. Seçilen tiplerin meyve eni değerleri 29,41 mm (40 MCR 42) ile 37,09 mm (40 MCR 15), meyve uzunlukları 28,68 (40 MCR 42) ile 36,51 mm (40 MCR 22), meyve yükseklikleri 34,32 mm (40 MCR 01) ile 44,34 mm (40 MCR 41) arasında saptanmıştır. Tiplerin ham yağ değerleri % 63,04 (40 MCR 32) - % 71,49 (40 MCR 30), ham protein değerleri ise % 9,68 (40 MCR 22) ile % 19,18 (40 KRS 13) arasında belirlenmiştir. Seçilen tipler daha ileri incelemeler için aşılanarak çoğaltılmıştır. Anahtar Kelimeler: Juglans regia L., ceviz ıslahı, seleksiyon, geç uyanma, yan dal verimliliği