Müdahale görmemiş genç kızılçam (Pinus brutia Ten.) ağaçlandırma alanlarında yanıcı madde miktarının belirlenmesi

Çalışma, müdahale görmemiş kızılçam ağaçlandırma alanlarında yürütülmüştür. Meşcere özelliklerinin belirlenmesi amacıyla üç farklı meşcere tipinde toplamda 15 adet örnekleme alanı alınmıştır. Ayrıca her bir ağacın sosyal statü sınıfı belirlenmiştir. Örnekleme alanlarındaki yüzey yanıcı maddelerinden ölü örtü ve humus miktarını belirlemek amacıyla her bir örnekleme alanından 30x30 cm ölçülerinde üç farklı noktadan örnekler alınmıştır. Örnekleme alanlarından ölçülen ağaçların 36'sında ağaç üzerindeki yanıcı madde miktarının belirlenmesi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ağaçlar d0.30 yüksekliğinden itibaren 1 metre uzunluk dikkate alınarak bölümlere ayrılmıştır. Her bir bölüm üzerindeki canlı ve cansız yanıcı maddeler ibre ve dallar olmak üzere farklı sınıflara ayrılmıştır. Canlı ve cansız ibrelerin ve dalların arazideki yaş ve laboratuvardaki fırın kurusu ağırlıkları belirlenmiştir. Meşcerelerde ölü örtü miktarı 8,90-13,30 ton/ha ve humus miktarı ise 5,10-19,40 ton/ha arasında bulunmuştur. Ortalama toplam yüzey yanıcı madde miktarı ise 14,10-32,80 ton/ha olarak bulunmuştur. Tek ağaç üzerindeki yanıcı madde miktarının belirlenmesi çalışmalarından elde edilen veriler üzerinde korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Ağaç üzerindeki canlı ve cansız ibre ve dallar ile birlikte toplam yanıcı madde miktarını tahmin etmeye yarayan modeller geliştirilmiştir. Modellerde göğüs yüzeyindeki çap, tepe altı yüksekliği, boy ve tepe çapı gibi değişkenler belirleyici olmuştur. Geliştirilen modellerin R2 değerleri 0,602 ile 0,960 arasında değişmektedir. Çalışma ile kızılçam türünde canlı ve cansız yanıcı madde miktarının dikey yöndeki değişimi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ağaç başına düşen en düşük fırın kurusu yanıcı madde miktarı 2,31 kg, en yüksek 36,84 kg olup ortalaması 12,05 kg olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, örneklenen ağaçlardaki toplam yanıcı madde miktarının %26,7 lik kısmını cansız yanıcılar, %73,3'lük kısmını ise canlı yanıcı maddeler oluşturmaktadır.