Muhammed Aziz Lahbabi'de özgürlük problemi

1929 yılında Amerikan borsalarının çöküsü ile Batı'da ortaya çıkan büyükekonomik bunalımdan sonra özellikle Fransa'da insan problemine yeni bir yaklasımortaya çıktı. Bu yaklasımın sahibi Emmanuel Mounier'ye (1905-1950) göreMateryalistler, maddi hayatın manevi yönünü, Spiritüalistler ise manevi hayatın maddiyönünü unutuyorlardı. Materyalizm ve Spiritüalizmi uzlastırma çabasından ortayaçıkan bu görüse Personalizm denir. Bu akımdan etkilenen ancak bu akımın yalnızcabir temsilcisi ya da taklidi olmaktan çok, Doğu kültürünün özellikleri ile bu fikirleriyeniden yorumlamaya çalısan Muhammed Aziz Lahbabi (1922-1993) hemPersonalizm açısından, hem de dolayısı ile felsefe tarihi açısından dikkate değer birdüsünürdür. Bu tezde Lahbabi'nin felsefesi özellikle özgürlük problemi açısından elealınmıstır.Kitapları dünyanın birçok diline çevrilmis olan (Fransızca, ?ngilizce, Rusça,Çince ve Arapça) Lahbabi'nin dilimize çevrilen sadece iki eseri (?slam Sahsiyetçiliği,Kapalıdan Açığa Kültür ve Medeniyetler) bulunmaktadır. Bu çalısma, henüzTürkçe'ye çevrilmemis ve `Liberté ou Libération (1956)' (ÖzgürlüktenÖzgürlesmeye) adı ile Fransızca kaleme alınmıs olan eserin, `Minal Hürriyetilattaharrur (1972)' adı ile Arapça yazılmıs olan nüshası üzerinden yürütülmüstür.Dolayısı ile bu çalısma, Lahbabi'nin özgürlük problemine yaklasımınınirdelenmesinin yanı sıra bu eserin de dilimize kazandırılması açısından genis birtercümeyi de ihtiva etmektedir.iiiLahbabi'nin felsefesi, ruhun soyutlanmasına karsı bir tepki ve kapitalizminhükümdarlığına karsı bir direnmedir. Sahısların özgürlüklerini çalan ve hükmedensistemlere, özellikle de fasizm, komünizm ve küresel kapitalizme karsıdır. Busistemlerin temel kavramlarını elestirir ve bu kavramların karsısına Lahbabi,özgürlüğü ve hemen ardından gelecek olan özgürlesmeyi koyar. Özellikle üzerindedurduğu ve kendine has bir kavram olarak karsımıza çıkan kavramı ise, özgürlüktençok özgürlesmedir. Çünkü özgürlük genel anlamda mekânsızdır. Özgürlesmedinamiktir. Bir eylemdir. Tarihi bir eylem ve sartları değistiren bir harekettir. Bireyinözgürlesmesi; kendisinin varlığını kabul etmesi ve kendisini fark etmesidir. Lahbabi,insanın bireysel olarak varlıktan sahsa doğru olan yolculuğunun aslında özgürlüktenözgürlesmeye doğru bir gidis olduğunu ifade eder.Ülkemizde daha çok teist ve ateist varolus filozoflarının bakısı ile özgürlükkavramı tartısılmakta ve değerlendirilmektedir. Bu çalısma ile Personalizm'in bakısaçısıyla, özellikle de Lahbabi'nin ?slam Personalizmi adıyla anılan düsünceleriçerçevesinde özgürlüğün ele alınısına hiç değilse dikkat çekmis olmakamaçlanmaktadır.