Muhammed Bedruddin Mahmud es-Sârûhânî'nin Müsenne'l-Münşî isimli eserinin edisyon kritiği

İlim arayışı ve ilmi çalışma, bu konuya önem veren ilim adamlarının hayatın farklı alanlarında hedeflerine doğru giden istikrarlı adımlar atmak ve hedeflerine ulaşabilmeleri için içine girdikleri çileli bir yoldur. Böylece onlar gittikleri yolu düzeltirler ve hedeflerine ulaşırlar. Hiç şüphe yok ki, ilim ile uğraşmak en üstün ibadet, değerli vakitlerin harcandığı en kıymetli iş ve iştigal ettiğimiz en iyi şeydir. İlmi çalışma olarak Arapça kaynaklarımıza ve alimlerin el yazmalarına yönelmek ise değerli bir hazineyi ortaya çıkarmak gibidir. Bu değerli yazma eserlerden birisi çalışmada incelenen Muhammed b. Bedruddîn Mahmûd Sârûhânî'nin eşsiz ve nadir olarak kabul edilen Müsenna'l-Münşî adlı eseridir. Belki de bu eser, konusu ve içeriği itibariyle tek örnektir. Bu kitabın önemi, Arapça eserlerin içerisinde farklı konularda dağınık vaziyette bulunan veya Arap dil bilimcilerinin cümle arasında değindiği müsenneyat türü kelimeleri yazarın, ayrı bir kitapta toplamadaki benzersizliğinde yatmaktadır. el-Münşî'nin yaptığı bu iş harika ve faydalı bir uygulamadır. O, "müsenna" kelimeleri içeren bir sözlük yazarak Arap dili kaynaklarına önemli bir kaynak sunmuştur. Bu çalışmada; bahsi geçen elyazması eser üzerinde tahlil ve tahkik çalışması yapıldı. Çalışmaya elyazması kitabın seçilme sebebinin ve eserin öneminin ifadesi ile başlandı. Bu eser ve müellifi hakkındaki önceki çalışmalara değinildi. Sonrasında sözlükten, öneminden, tarihçesinden ve kaynaklarından kısaca bahsedildi. Devamında yazarın kişiliğine, yaşamına ve yaşadığı zamana değinilip onun ilmi konumu ifade edilerek kitaplarının isimleri sıralandı. Ardından el-Müsennâ kitabı incelenerek müellife ait olup olmadığı araştırıldı. Peşinden müellifin kitabı bir araya getirme sebebine, onun ilmi konumuna, yöntemine, delillerine ve kaynaklarına temas edildi. Sonra metin içerisinde geçen ayetlerin, hadislerin, şiirlerin, sözlerin ve benzerlerinin tahrici yapılarak ismi geçen özel isimlerin hepsi tercüme edildi. Sonuç bölümünde ise çalışmada ulaşılan en önemli sonuçlar zikredildi.