Muharrem b. Muhammed ez-Zîlî es-Sivâsî'nin "Menâkıb-ı Ebû Hanife ve Sahibeyhi Ebû Yusûf ve Muhammed b. Hasan" adlı eseri (Giriş-inceleme-metin-tıpkıbasım)

Menakıbnâmeler, velilerin hayatını, olağanüstülüklerini ve ahlakı değerlerini ihtiva eden eserlerdir. Başta sözlü halk ürünleri olan menkıbelerin yazıya aktarılıp bir araya getirilmesiyle meydana gelen bu eserler hem halk bilimi ürünleri hem de yazıldığı dilin özelliklerini taşıması bakımından oldukça önemlidir. Allah dostu velilerin inanç ve öğreti temelli olan menkıbelerinde, gerçekleşmesi olağanüstü özellik gerektiren olaylara inandırıcı bir nitelik kazandırır. Bu menkıbelerde geçen kerâmetlere koşulsuz inanan insanlar, velilere hayattayken olduğu gibi öldükten sonra da saygı ve sevgi gösterirler. Çünkü velilerin öldükten sonra da kerâmetlerinin sürdüğü inancına hakimler. Dolaysıyla Allah'a ulaşmada ve dileklerinin gerçekleşmesi için velilere gösterdikleri saygı aynı şekilde türbelerine de gösterilmektedir. Biz de tercüme ettiğimiz eserde, veli Ebû Hanife'nin gösterdiği kerâmetleri içeren menkıbelere yer verdik. Tezimizin konusu olan bu çalışmada dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde "Konu, Amaç, Kapsam ve Yöntem" başlıkları altında araştırmayla ilgili genel bilgiler verilmiş ve çalışmanın yol haritası çizilmiştir. Birinci bölümde "Tasavvuf Kavramı, Menkıbe Kavramı ve Doğuşu, Veli-Evliya Kavramı, Kült ve Veli Kültü Kavramı, Kerâmet, Motif ve Kerâmet Motifi Kavramı" araştırmanın temel kavramı hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde, (ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümler) Muharrem b. Muhammed ez-Zîlî es-Sivâsî'nin hayatı, konu olan eserimiz Menâkıb-ı Ebû Hanife ve Sahibeyhi Ebû Yusûf ve Muhammed b. Hasan'ın inceleme, eserdeki menkıbeler ve tespit edilen kerâmet motiflerini göstererek detaylı bir şekilde bilgi verilmiştir. Akabinde metin bölümü, Arap alfabesiyle ve Arapça olarak kaleme alınan yazma eserin, Türk diline tercümesi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın tıpkıbasım bölümü ise tercüme ettiğimiz Türkçe bölümüyle karşılaştırılabilmesi için, 39 varaktan oluşan nüshanın tıpkıbasımı verilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, Ankara Milli Yazmalar Kütüphanesi'nden temin edilen "06 Mil Yz A 7911/1" demirbaş numaralı yazma eserin (Menâkıb-ı Ebû Hanife ve Sahibeyhi Ebû Yusûf ve Muhammed b. Hasan) tarafımızca Arapçadan Türkçeye, Türkiye Türkçesi dil kuralları çerçevesinde tercüme ediliş yöntem ve aşamaları ile bu eserde bulunan ve çalışmamızın ana gövdesini oluşturan "kerâmet motifi" unsurlarını örnekleriyle neşrettik. Anahtar Kelimeler: Menkıbe, Kerâmet, Veli, Ebû Hanife, Menâkıb-ı Ebû Hanife ve Sahibeyhi Ebû Yusûf ve Muhammed b. Hasan