Muhâsibî'nin Kitâbu Fehmi'l-Kur'ân ve Me'ânîhi adlı eserinde Kur'ân tasavvuru ve nesih tartışmaları

Araştırmada Hâris el-Muhâsibî'nin (öl. 243/857) hayatı ve Fehmu'l-Kur'ân adlı eserinde ağırlıklı olarak ele aldığı nesih konusu incelenerek müellifin hem Kur'ân'a hem de nesih olgusuna bakışı gözlemlenmiştir. Muhâsibî'nin, Fehmu'l-Kur'ân adlı eserinde neshi on beş çeşide ayırması dikkatimizi çektiğinden bunlar arasında ne gibi farklar ve benzerlikler bulunduğu, Kur'ân'ı anlamaya nasıl bir bakış kazandırdığı problem edilmiştir. Çalışmada metnin içerik analizi yapılırken, yazıda birçok tutarsızlık fark edilmiştir. Buna rağmen Muhâsibî'nin nesih konusuna tebdîl, beyân, ref', izâle, nakil, tahsis ve istisna açısından çok geniş bir perspektif kazandırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca Muhâsibî'nin, haberlerde neshin caiz olmadığı ve Allah kelâmının değişmezliği görüşünü ısrarla vurguladığı ancak eser boyunca sistemli bir şekilde bu görüşlerin ilerlemediği de tespit edilmiştir.