Multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntülemesinin prostat biyopsisinde malignite tahminindeki rolü

Amaç: PI-RADS (Prostate Imaging-Reporting and Data System) v2.1, prostat malignitesinin öngörülmesinde kullanılan bir sınıflamadır. Bu sınıflama sonucunda verilen risk grubu ile prostat biyopsi patolojisi arasında korelasyon olması beklenmektedir. Çalışmamızın amacı merkezimizde yapılan Mp-MRG tetkiklerindeki PI-RADS v2.1 sınıflaması ve alınan prostat biyopsi patolojileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2,5 ng/ml üzeri PSA değeri ve/veya kuşkulu parmakla rektal muayene (PRM) bulguları nedeniyle prostat biyopsisi yapılan ve aynı zamanda Mp-MRG uygulanan 138 hasta dahil edildi. Etik kurul onayı ardından Nisan 2018'den başlanarak Nisan 2021 tarihine dek hasta verileri retrospektif olarak tarandı. Prostat biyopsisi sonucuyla, merkezimizin radyoloji kliniğinde çekilen ve raporlanan Mp-MRG görüntülerine ait PI-RADS v2.1 skorları ve lezyon yerleri karşılaştırıldı. PI-RADS v2.1 skoru 1,2 ve 3 olanlar benign; 4 ve 5 olanlar ise malign olarak kabul edildi. Çalışmamızın sonunda hastaların yaşları, serbest PSA, total PSA, serbest/total PSA oranı, prostat volümleri, PSA dansiteleri, biyopsi patolojileri ile Mp-MRG sonuçları mukayese edildi. Malignite saptanan hastalarda yapılan görüntülemedeki lezyon ile biyopsi alınan kadranın ve tarafın uyumluluğu incelendi. Dağılım normal olduğunda iki gruptaki sürekli değişkenlerin karşılaştırmasında bağımsız örneklem t-testi ya da nonparametrik karşılığı olan Mann Whitney-U testi kullanıldı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ise ki-kare testi kullanıldı. Bahsedilen her bir bağımsız değişkenin malignite mevcudiyetiyle nedensel ilişkisinin ve istatistiksel anlamlılığının incelenmesinde rölatif risk hesaplama olanağı da sağlayan iki durumlu lojistik regresyon analizi kullanıldı. İncelenen değişkenlerin malignite tanısını koymadaki başarılarını değerlendirmek ve kesim noktalarını belirlemek için ROC analizinden yararlanıldı. Eğri altı alan (AUC), duyarlılık, seçicilik, pozitif tahmin değeri (PTD), negatif tahmin değeri (NTD) hesaplandı. Bulgular: Toplamda 138 hasta ile yapılan çalışmamızda Mp-MRG sonuçlarında PI-RADS v2.1 skoru yükseldikçe hastaların patoloji sonuçlarında malignite saptanma oranında artış gözlendi. Patolojisi malign olan hastaların sayısı 40 (%29) iken bunların yaş ortalaması ve PSA dansitesi anlamlı olarak malignitesi olmayan hastalardan yüksekti. Uygulanan parmakla rektal muayenelerde şüpheli bulgu veya sertlik saptanma oranı malign patolojisi olan hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti. Hekime biyopsi öncesinde fikir verecek parametreler parmakla rektal muayene, total PSA değeri, serbest/total PSA oranı, PSA dansitesi ve eğer Mp-MRG uygulandıysa buna ait PI-RADS skorudur. Bu doğrultuda gereklilik halinde prostat biyopsisi uygulanması gerekebilmektedir. Uygulanan analiz sonucunda malignite öngörüsünde diğer bahsedilen parametrelere içinde PSA dansitesi ve PI-RADS skorlamasının katkısı ön plana çıkmaktadır. Mp-MRG'nin malignite saptanmasındaki negatif tahmin değerinin (NTD) %87,37 (%95 Güven Aralığı: %81,05- %91,79), pozitif tahmin değerinin (PTD) ise %65,12 (%95 GA: %52,9-%75,62) olduğu hesaplandı. Çalışmamızda PSA dansitesinin benign ve malign patoloji sonucunu ayırt etme açısından kesim noktası, literatürle uyumlu şekilde 0,15 ng/ml olarak bulundu. PSA dansitesinin PI-RADS v2.1 skoruyla ortak kullanımının klinik açıdan önemli olduğu düşünüldü. PSA dansitesi 0,15 ng/ml2 ve üzerinde olan hastalarda Mp-MRG'nin tanısal doğruluk değerinin %80,43'ten %82,54'e arttığı saptandı. Sonuçlar: Hekime biyopsi öncesinde fikir verecek parametreler parmakla rektal muayene, total PSA değeri, serbest/total PSA oranı, PSA dansitesi ve eğer Mp-MRG uygulandıysa buna ait PI-RADS skorudur. Bu doğrultuda gereklilik halinde prostat biyopsisi uygulanması gerekebilmektedir. Uygulanan analiz sonucunda malignite öngörüsünde diğer bahsedilen parametreler içinde PSA dansitesi ve PI-RADS skorlamasının katkısı ön plana çıkmaktadır.