Multipl skleroz (MS) patogenezinde YKL-40 ve CRTH2 gen polimorfizmlerinin rolü

Amaç: Multipl skleroz (MS), genç erişkinlerde engelliliğin önde gelen nedenlerinden biridir. MS hastalığı, kronik ve progresif seyir göstermesi nedeniyle hastalar ve sağlık hizmetleri üzerinde ciddi bir yük oluşturmaktadır. YKL-40 proteini proinflamatuar sitokinlere yanıt olarak salgılanır ve birçok inflamatuar hastalık ve kanserle ilişkilendirilmektedir. Ağırlıklı olarak inflamatuar süreçlerde rol oynayan CRTH2 reseptörünün ise periferik sinir sisteminde (PSS) miyelinin oluşumu ve korunmasında anahtar bir rol oynadığı bildirilmiştir. Bu bağlamda, çalışmamızda, MS hastalığının patogenezinde YKL-40 ve CRTH-2 gen polimorfizmlerinin rolünün araştırılması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 123 MS tanılı hasta ve 117 sağlıklı gönüllü birey dahil edilmiştir. YKL-40 genine ait rs10399805 ve rs871799 promotör bölge polimorfizmleri ile CRTH-2 genine ait rs533116 upstream (transkripsiyon başlangıç noktasından önceki dizi bölgesi) ve rs11571288 3'UTR (3'translasyon olmayan bölge) polimorfizmleri incelendi. Genotipleme analizleri qPCR ve PCR-RFLP yöntemleriyle gerçekleştirildi. Hasta ve kontrol grupları ile klinik alt gruplar arasında; genotip ve alel dağılımlar için otozomal dominant (OD) ve otozomal resesif (OR) kalıtım modellerine göre ilişkilendirme analizleri gerçekleştirildi. Bulgular: rs10399805 ve rs533116 polimorfizmleri ile MS hastalığı arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Ancak rs871799 polimorfizmine ait genotip dağılımlarının, OD modele göre incelenmesinde MS grubunda, sağlıklı kontrollere göre CG+GG genotipinin anlamlı şekilde arttığı tespit edildi. MS klinik alt grupları ile sağlıklı kontroller arasındaki karşılaştırmada, rs871799 polimorfizmine ait GG genotipinin sekonder progresif MS (SPMS) grubunda, G alelinin ise SPMS ve primer progresif MS (PPMS) gruplarında sağlıklı kontrollere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı tespit edildi. OD modele göre yapılan karşılaştırmada ise rs871799 polimorfizmine ait CG+GG genotipinin SPMS ve PPMS gruplarında sağlıklı kontrollere göre istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı saptandı. OR kalıtım modeline göre yapılan karşılaştırmada, rs11571288 polimorfizmine ait GG genotipinin atak ve remisyonlar ile karakterize (RRMS) hastalarında, kontrol grubuna kıyasla istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı tespit edildi. MS klinik alt gruplarının karşılaştırılmasında, rs871799 varyantına ait G alelinin PPMS grubunda anlamlı şekilde arttığı saptandı. Ek olarak rs871799 polimorfizmine ait GG genotipinin ve G alelinin, OD modeline göre CG+GG genotipinin ve OR modeline göre GG genotipinin, EDSS skoru ≥4 olan hastalarda anlamlı bir artış gösterdiği saptandı. Tartışma ve Sonuç: YKL-40 geni rs871799 polimorfizminin, YKL-40 ekspresyonuna etki ederek, MS hastalığının gelişimine ve ilerlemesine, nörolojik defektlerin daha şiddetli bir şekilde ortaya çıkmasına neden olabileceği sonucuna varıldı. Ek olarak, CRTH2 geni rs11571288 polimorfizminin inflamatuar hücresel yanıtların artışına yol açarak hastalığın ilerleyişine etki edebileceği düşünüldü. Bulgularımız, rs871799 ve rs11571288 varyantlarının, hastalık riski, klinik seyri izleme ve nörolojik hasarın şiddetini belirlemede potansiyel rolleri olduğunu düşündürmektedir. Bu bağlamda sonuçlarımızın potansiyel rolünü ortaya koyacak daha kapsamlı araştırmalar ile doğrulanmasına ihtiyaç duyulmaktadır.