Multiple skleroz hastalarında aralıklı oruçla beslenmenin psikolojik parametrelere etkisi

Multipl Skleroz (MS), merkezi sinir sisteminde, demiyelizasyon ve akson hasarı ile kendini gösteren, otoimmün kronik inflamatuar bir hastalıktır. Aralıklı orucun son yıllarda, oksidatif stresi ve inflamasyonu azalttığı tespit edilmiştir. Aralıklı orucun birçok hastalıkta ve nörolojik hastalıklar üzerindeki etkisi, otofaji mekanizması ile açıklanmaktadır. MS hastalarında psikolojik sağlamlığın düşük olduğu, depresyon ve anksiyetenin de en sık görülen psikolojik rahatsızlıklar olduğu bilinmektedir. Araştırmanın amacı, 30 gün süresince uygulanan aralıklı orucun MS'li bireylerde psikolojik sağlamlık ve psikolojik sıkıntı düzeylerine etkisini ve bu etkilerin hastaların sosyodemografik özellikleri (cinsiyet, yaş, beden kitle indeksi- BKI, hastalık süresi) ile ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırma, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Polikliniğin'de MS tanısı almış 39'u kadın ve 14'ü erkek (18-50 yaş) hasta ile 02.04.2022-01.05.2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmaya Expanded Disability Status Scale-Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS), 3 ve daha küçük, son iki yılda relaps ve Manyetik Rezonansla (MR) görüntülemede yeni bir lezyon olmayan, BKI'i 25 ve daha büyük olan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların bir ay süren aralıklı oruçla beslenmesinden önce ve sonra Connor-Davidson Psikoloji Sağlamlık Ölçeği (CD-RISC-25) ile psikolojik sağlamlık düzeyleri ve depresyon, aksiyete düzeyleri ise Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği (Kessler Psychological Distress Scale- K10) ile tespit edilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 (Statical Package fort he Social Science) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kadın MS hastalarının 30 günlük aralıklı oruçla beslenme öncesine kıyasla sonrasında, psikolojik sağlamlık puanlarının istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı arttığı tespit edilmiştir (p<0,01). Erkek MS hastalarının 30 günlük aralıklı oruçla beslenme öncesine kıyasla sonrasında, psikolojik sağlamlık puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur (p<0,05). MS hastalarının bir aylık aralıklı oruç sonrası psikolojik sıkıntı düzeyleride aralıklı oruç öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu tespit edilmiştir (p<0,01). Hastaların psikolojik sağlamlık ve psikolojik sıkıntı düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyli istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Muhtemelen 30 gün süresince aralıklı oruçla beslenmenin oksidatif stresi azaltması ve bu olumlu etkinin sonucu olarak, tanımlanan tüm yaş gruplarındaki hastalarda psikolojik sağlamlığın artışı ve psikolojik sıkıntının azalması tespit edilmiştir (p<0,05). Anahtar Sözcükler: Multipl Skleroz, Aralıklı Oruç, Psikolojik Sağlamlık, Psikolojik Sıkıntı