Ailede cinayet: On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı toplumunda kanun, düzen ve ceza yargılaması

Bu çalışma on dokuzuncu yüzyıl ikinci yarısında Osmanlı taşrasında aile içerisinde işlenen cinayetleri ele almaktadır. Osmanlı arşiv belgelerine dayanarak herhangi bir bölgesel kısıtlama olmadan hem çekirdek hem de geniş aile içerisinde çeşitli aile üyelerinin birbirleriyle olan çekişmelerine, aile içerisindeki çeşitli hesaplara ve hesaplaşmalara sosyo-legal bir bakış açısıyla odaklanmaktadır. Çalışma, aileyi bir arada tutan bağların son derece hassas ve kırılgan olduğu ve ailenin sahip olduğu çeşitli paradokslarla, içerisinde hem şefkat hem de çeşitli vahşilikler barındırdığı iddiasındadır. Osmanlı taşra ailesine dair detaylı bilgi elde edebilmemiz ve aile bireylerinin kendi ağızlarından kelimesi kelimesine duyduğumuz ifadeleri on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında gerçekleşen adli reformların bir sonucuydu. Nizamiye mahkemesi kayıtları üzerinden Osmanlı taşra ailesine dair çok katmanlı bir portre sunan bu çalışma, aileye dair çeşitli anomaliler ve dava tutanakları üzerine şekillendiği için; sunulan bu portre tam ölçekli bir aile portresi iddiasından uzaktır. Bu çalışma aynı zamanda sıradan insanların hem hane içi hem de kamusal alandaki rollerine dair düşünce yapılarını anlama ve anlamlandırma çabasındadır. Sıradan insanların olayları zihinlerinde kişiselleştirme biçimleri ve geliştirdikleri yargı altı çözümler bu çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Son olarak bu çalışma yeni adli düzende hem şeri hem de nizamiye mahkemelerin ortak alanına düşen cinayet davalarında bu iki mahkemenin nasıl işlediğini ortaya koymaktadır.