Muzda (Musa spp. L.) kuraklıkla ilişkili bazı genlerin ekspresyon düzeylerinin belirlenmesi

Muz yetiştiriciliğinde ekolojik ve tarımsal koşulların uygun olmaması, nicel ve nitel kayıplara neden olmaktadır. Kayıpların en aza indirilmesi, biyotik ve abiyotik stres koşullarına dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi ile mümkündür. Bu nedenle ıslah programlarında kullanılacak çeşitlerin stres koşullarında oluşturdukları moleküler değişimlerin ve strese bağlı olarak meydana gelen moleküler yanıtların bilinmesi önemlidir. Bu tez çalışmasında, ticari açıdan büyük bir öneme sahip olan Grand Naine ve Azman muz genotiplerinin in vitro koşullarda, farklı PEG konsantrasyonlarında (%0, 2, 4, 6) performansları araştırılmıştır. Kuraklıkla ilişkili MaCDPK1, MaCDPK9, MaCDPK21, MaCDPK40 genlerine ait ekspresyon düzeyi qRT-PCR tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. In vitro kuraklık denemesinde Grand Naine genotipi, Azman genotipine göre daha iyi performans sergilemiştir. Kuraklıktan en çok %4 PEG konsantrasyonunda bulunan bitkiler etkilenmiştir. Kök parametreleri incelendiğinde en çok %6 PEG konsantrasyonunda kültüre alınan bitkiler etkilenmiştir. MaCDPK1 geni, Grand Naine genotipinde daha yüksek ifade olurken; MaCDPK9, MaCDPK21 ve MaCDPK40 genleri Azman genotipinde daha yüksek ifade olmuştur. MaCDPK1 ve MaCDPK40 genlerinin, yaprak dokularında ekspresyon seviyesi yüksek bulunmuş; köklerde daha düşük bulunmuştur. MaCDPK1, MaCDPK9 ve MaCDPK21 genleri en yüksek kontrol grubunda ifade olurken; en az %2 PEG konsantrasyonunda ifade olmuştur.