A descriptive comparative analysis among undergraduate music technology curricula

Bu çalışma ile Türkiye'deki dört yıllık müzik teknolojileri lisans eğitiminin içeriğinin betimlenmesi hedeflenmiş ve sunulan eğitim içerikleri birbirleri ve dünyadaki örnekleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek betimlenmiştir. Çalışmanın başında, Türkiye'deki müzik teknolojileri lisans eğitimi veren kurumların dört yıllık ders planlarında "müzik teorisi ve performans" alanlarına ait derslerin "müzik teknolojileri" alanındaki derslerden daha fazla yer tuttuğu gözleminden hareket edilerek, bu gözlem bir hipotez olarak verilmiş, çalışmanın devamında ise hipotezin doğruluğu veya yanlışlığının ortaya çıkarılması için bir araştırma yürütülmüştür. Araştırma, 2012'den önce ve sonrası olmak üzere sonuçları ile birlikte iki bölümde anlatılmaktadır. 2012 yılı öncesi için araştırmanın evreni, Türkiye'de "müzik teknolojileri" bölümü olan veya müzik bölümleri içerisinde "müzik teknolojileri" eğitimine ağırlık verdiğini belirten yedi üniversitenin ilgili bölümleri ile yurt dışındaki benzer eğitim veren seçilmiş altı üniversite olmak üzere toplamda on üç kurumdan oluşmaktadır. Araştrıma, yurt içinde müzik teknolojisi veya müzik teknolojileri adları altında programları bulunan kurumlar ile program adları müzik teknolojisi olmasa dahi, programları incelendiğinde kapsam bakımından müzik teknolojileri eğitimi verdiği anlaşılan ve/veya kurumun bizzat kendisi müzik teknolojileri eğitimi verdiğini internet sitelerinde belirten bölümleri kapsamaktadır. Yurt dışındaki lisans derecesi ile müzik teknolojileri eğitimi veren kurumlar, tezin ilgili bölümlerinde anlatılmış olan belirli kriterlere dayanılarak seçilmiş ve ders programları ayrıntılı olarak incelenmiştir. 2012 yılı sonrası dönem içerisinde yurt dışındaki okullar 2012 yılı öncesinde olduğu üzere halen araştırma evreni içinde kalmakla birlikte, yurt içindeki kurumlardan birisi müzik teknolojileri eğitimine son verdiği, bir diğeri ise müzik teknolojisi alanında eğitim vermediği araştırma bulguları ile anlaşıldığı için çalışma evreni dışarısında bırakılmıştır. Araştırmanın ana yöntemi, seçilmiş bölümlerin lisans seviyesi ders programlarının içerdikleri derslerin, müzik teorisi, performans, kompozisyon, müzik tarihi, müzikoloji / etnomüzikoloji, YÖK dersleri, müzik teknolojileri vb. ders kategorileri altında alanlara göre sınıflandırılarak her sınıfa ait derslerin lisans programı içerisindeki toplam kredi ağırlıkları bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmesi olmuştur. Aynı yöntem ile yurt dışındaki eşlenik bölümlerin ders programları da incelenmiştir. Bu incelemeler 2012 yılı öncesi ve sonrası dönemlerin her biri için gerçekleştirilmiş ve gerek bu iki dönemin kendi içerisinde gerekse aralarında müzik teknolojileri programlarının benzerlik ve farkları tanımlanmıştır. Yaplan incelemeler ile müzik teknolojisi bölümlerinde hangi derslerin verildiği, zaman içerisinde programların yurt içinde ve dışında ne kadar değiştiklerinin betimlenmesi hedeflenmiştir. Bulgular her iki dönem için araştırma sonuçları olarak verilmiştir. Bulgular ile çalışmanın başında öne sürülen hipotezin doğru veya yanlışlığının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Üniversitelerin müzik teknolojisi eğitim programlarına ilişkin ders içerikleri ve veriler her akademik yılın başında güncellenen internet taraması metodu uygulanarak toplanmıştır. Toplanan veriler tümevarımsal bir yaklaşımla öncelikle dönem başına düşen bireysel ders kredi ağırlıkları, daha sonra derslerin bağlı bulunduğu ders kategorileri başına dönem toplamı olarak hesaplanarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin sonrasında ders kategorilerinin kredi ağırlıkları tüm lisans programı için hesaplanarak toplam sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışma başında sunulan hipotez 2012 yılı öncesi için bu sonuçların karşılaştırmalı analizi ile genellerek doğrulanmış olmaktadır. Bu doğrulamaya ilişkin rakamlar ve sonuca nasıl varıldığı tezin ilgili bölümlerinde ele alınarak açıklamalı bir biçimde tablo ve grafiklerle birlikte sunulmaktadır. 2012 yılı sonrasında ders programlarında yapılan değişiklik ve geliştirmelerin bir sonucu olarak, ülkemizdeki müzik teknolojileri lisans programlarına bölümler tarafından müzik teknolojileri alanında daha fazla sayıda ders eklenmiştir. Bu yeni derslerin eklenmesi ile birlikte, hipotezin doğruluğu 2012 yılı sonrası için geçerliliğini yitirmiştir. Yapılan literature taramalarında, müzik teknolojileri lisans eğitiminin içerikleri konusunda yurt içi veya dışında çok fazla bir araştırma yapılmadığı ortaya çıkarılmıştır. Kredi ağırlıklarının bulunarak ders programlarının karşılaştırılmalı analizi yöntemi ile yapılan ilk çalışma ise bu tez çalışmasıdır. Çalışma boyunca ders programları içerikleri dışında, programları sunan bölümlerin eğitim yaklaşımları, amaçları, vizyon ve misyonlarının sundukları programların içerikleri ile ne denli örtüştüğü konusu ele alınmıştır. Yukarıda anlatılan bakımlardan, araştırma betimsel ve eleştirel bir bakış açısı ile yürütülmüştür. Araştırma bulguları, sonuçları ile birlikte bu tez çalışmasında sunulmuş; bugünkü müzik teknolojileri programlarının gelişen teknolojilerin şekillendirmesi ile henüz ortaya çıkarak değişip dönüşen "yaşayan organik ders programları" gibi yeni eğitim yaklaşımları, dinamik yeni eğitim uygulamaları ve yeni rekabet koşullarında varlıklarının sürdürülebilir olup olamayacağı geleneksel eğitimin durumu genelinde tartışılmış; değişim sürecinde geleneksel ile yeni arasında bir geçiş adımı olarak kullanılabileceği düşünülen alternatif bir modüler eğitim programı tasarım modeli müzik teknolojileri lisans eğitimi özelinde önerilmiştir. Önerilen modüler eğitim programı müzik teknolojileri lisans eğitimini zaman bakıumından iki ana evreye ayırmaktadır. Eğitimin birinci evresi, dört yıllık lisans eğitiminin ilk yılını kapsamakta ve zorunlu ana derslerden oluşmaktadır. Bu ilk evre, şu anda Türkiye'de mevcut olan müzik teknolojisi lisans eğitim programlarının hiçbirinde verilmediği araştırmalar sonucunda anlaşılmış olan fakat araştırılan yurt dışı eğitim kurumlarının hepsinde verilmekte olan temel fizik ve matematik gibi dersleri de içerecek şekilde tasarlanmıştır. Modüler eğitim programının zorunlu derslerden oluşan ve dört yıllık müzik teknolojileri lisans eğitiminin ilk yılını kapsayan bu ilk evresini, geriye kalan üç yıllık eğitimi içeren ikinci eğitim evresi takip etmektedir. İkinci evrede öğrenciler, diledikleri alanlardan diledikleri dersleri almakta özgür olup, bu derslerin hiçbirisinin birinci evreyi başarıyla tamamlamış olmak dışında bir ön koşulu bulunmamaktadır. Kurum için ise böylesi modüler bir programı uygularken göz önünde bulundurulması gereken şartlar mevcuttur. Önerilen modüler programın öğrenci odaklılık, esneklik ve gelecekte ortaya çıkacak özellikle çevrim içi eğitim gibi yeni eğitim modellerine kolay adaptasyon sağlanabilmesi gibi amaçlarının kurum tarafından da gözetilmesi ve bu amaçlara ulaşılabilmesi için modüler eğitim içeriğinden ders seçen öğrencilere doğru danışmanlık hizmetlerinin verilmesi gerekmektedir. Kurum tarafında gözetilmesi gereken bir diğer konu ise yeterli sayı ve çeşitlilikte dersin müzik teknolojileri eğitiminin interdisipliner özelliğini karşılayacak şekilde eğitim programı içerisinde bulundurulmasıdır. Kurumun önerilen programı uygularken göz önünde bulundurması zorunlu olan bu konuları ve ihtiyaç duyacağı kaynakları, üniversitenin mevcut yapısı içerisinde nasıl sağlayabileceği konularında da yeri geldiğinde öneriler getirilmiştir. Tez, gelecekte eğitim programları konusunda yapılması olası çalışmalar için öneri ve görüşlerin sunulması ile birlikte çalışma sonlandırılmıştır.