Müzik terapi uygulamalarının çocuklarda sosyal kaygı üzerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, çocuklardaki sosyal kaygıya bağlı davranışların azaltılmasında müzik terapi uygulamalarının etkililiğini belirlemektir. Bu çalışmada; aktif müzik terapi uygulamalarının, çocuk psikiyatristi tarafından muayeneleri yapılarak sosyal kaygı teşhisi konulmuş ve psikiyatrik tedavisi devam eden 09-16 yaş arasındaki çocuklar (n:6) üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu araştırmada karma yöntem kullanılmış olup araştırmanın deseni açımlayıcı sıralı desendir. Karma araştırmanın nicel boyutunu yarı-deneysel desen, nitel boyutunu ise olgubilim deseni oluşturmaktadır. Çalışma, Düzce Üniversitesi Çocuk Psikiyatri Bölümü' ne başvurmuş ve çocuk psikiytari tarafından sosyal kaygı teşhisi konulmuş deney grubu n:6 ve kontrol grubu n:6 toplam 12 danışandan oluşmaktadır. Araştırmada 6 hafta boyunca deney grubu danışanlarına haftada bir seans olmak üzere bireysel müzik terapi uygulanmıştır. Araştırmanın verilerini toplama kısmında nicel ve nitel aşamalar vardır. Araştırmanın nicel verilerini toplama aşamasında; La Greca (1993) Çocuklar İçin Sosyal Kaygı Ölçeği-Yenilenmiş Biçim (Demir v. dğr., 2000), Beck v. dğr. (1988) Beck Anksiyete Ölçeği (Ulusoy v. dğr., 1998), Spielberger v. dğr. (1966) STAI-Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (Öner ve Le Compte, 1998); nitel verilerini toplamak için ise çocuk psikiyatristi tarafından CGI (Klinik Global İzlenim) Ölçeği, müzik terapistler tarafından ayrıntılı betimleme ve sosyal geçerlilik türlerinden öznel değerlendirme yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasına ait bulgularda; deney ve kontrol gruplarına uygulanan 4 ölçeğin puanları arasında ön test puanları için manidar farklılık olmadığı görülmüştür (UÇİA=15,5; UBECK=14, USTAI TX-1 =11,5; USTAI TX-2 =15, p>0,05). Ancak, deney grubunun öntest ve sontest puanları için incelenen dört ölçekte deney grubundaki bireylerin puanlarında manidar bir farklılık gözlenmiştir (ZÇİA=-2,20, ZBECK-2,20, ZSTAI TX-1=-2,20, ZSTAI TX-2= -2,20, p<0,05). Kontrol grubunun ön test ve son test puanlarını kıyaslamak için incelenen dört ölçek için kontrol grubundaki bireylerin puanlarında manidar bir farklılık gözlenmemiştir, (ZÇİA=-1,572, ZBECK=-0,526, ZSTAI TX-1=-1,363, ZSTAI TX-2=-1,08, p>0,05). Deney ve kontrol gruplarında incelenen 3 ölçeğin puanları arasında son test puanları için manidar farklılık gözlemlenmemiştir, (UÇİA=13,5; UBECK=14, USTAI TX-2 =13, p>0,05). Ölçeklerden STAI TX-1 için deney ve kontrol gruplarının puanlarında manidar farklılık gözlenmiştir (USTAI TX-1 =3, p<0,05). STAI TX-1 için puanlar incelendiğinde deney grubunun son test puanlarının (X ̅= 24) kontrol gruplarından (X ̅= 54) daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmanın nitel aşamasına ait bulgular ise tüm müzik terapi seanslarının bittikten en az 1 ay sonrasında elde edilmiştir. Bu bulgular neticesinde; çocuk psikiyatristlerinin ilk ve son görüşmede elde ettiği gözlemler ve kullandığı CGI Ölçeği sonucuna göre, deney grubunda ilk görüşmede sosyal kaygı şiddeti yüksek olan tüm çocukların müzik terapi uygulaması bittikten ve en az 1 ay sonrasında yeniden yapılan görüşmede sosyal kaygı şiddetlerinde klinik olarak azalma olduğu belirtilmiştir. Bunun yanısıra, müzik terapistlerce danışanların değerlendirmesi ve danışanların anneleri ile yapılan görüşmeden elde edilen sosyal geçerlilik sonuçlarına göre de deney grubunda müzik terapinin etkili olduğu saptanmıştır. Daha geniş olgu grupları ile de benzer çalışmaların yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.