Translating animated musical films: An analysis of the Turkish translation of "Corpse Bride"

Teknolojideki gelişmeler sayesinde animasyon filmlerin film sektöründeki payı artmıştır. Animasyon filmlerin çoğunlukla hedef kitlesi çocuklar olsa da, bazı animasyon filmler aile bireylerinin tümüne hitap edebilir. Bunu sağlamak amacıyla, film şirketleri çeviri yöntemi olarak genellikle dublajı tercih etmektedir. Bu çalışma, bir müzikal animasyon filmdeki konuşma metni ve müzikal metnin çevirisinin yarattığı sorunlara odaklanmakta ve Ölü Gelin'in dublaj için Türkçeye çevirisinde kullanılan stratejileri incelemeyi hedeflemektedir. Analiz için, Ölü Gelin'de dublaj açısından zorluk yaratan alanlar saptanmış ve filmin orijinal dili ile Türkçe dublajı arasında bir karşılaştırma yapılmıştır. Mecazi dilin, mizahi unsurların ve şarkıların çevirisi çeviri stratejileri bakımından incelenmiştir. Bu bağlamda, mecazi anlatım ve deyimler Mona Baker'ın ortaya koyduğu stratejiler ışığında incelenmiştir (1992). Mizahi unsurların çevirisi ise Anne Schjoldager'in mikrostratejileri ışığında analiz edilmiştir (2008). Ayrıca, şarkıların çevirileri ise Peter Low tarafından ortaya konan Pentatlon Prensibi (2003) ve Johan Franzon (2009) tarafından kullanıldığı şekliyle John Dryden'ın çeviri stratejileri (1680) ışığında incelenmiştir. Bu çalışma açımlamanın (paraphrase) mecazi dil için tercih edilen bir strateji olduğunu göstermiştir. Kelime oyunları çoğunlukla hedef metinde aktarılmamıştır. Doğrudan çeviri, görsel mizahın yeniden yaratılmasını sağlamış olsa da, uyarlama da görsel ögeler ile metin arasındaki ilişkiden kaynaklı mizahı aktarmak için kullanılan diğer bir strateji olmuştur. Şarkıların dublajında, icra edilebilirliği (singability/performability) sağlamak ve anlamsal içeriği aktarmak amacıyla, dizeler açımlama (paraphrase) yoluyla çevrilmiştir. Sonuç olarak, anlamsal içerikte değişikliklere yol açsa da, öykünme (imitation), icra edilebilirliği sağlamak adına tercih edilen diğer bir strateji olmuştur.