Nano gümüş partikülleri ve Lantana camara L. ekstraktının patates güvesi [Pphthorimaea operculella (Zeller)] ergin öncesi dönemlerine karşı etkinliği

Patates Türkiye'de ekonomik olarak önemli bir üründür. Patates Güvesi [(Phthorimaea operculella (Zeller) Lepidoptera: Gelechiidae)] patates bitkisinin tarladaki üretim aşamasından depo koşulllarına kadar zarar verenen önemli zararlılarından bir tanesidir. Bu zararlıya karşı geleneksel mücadele yöntemi olarak pestisitler kullanılmaktadır. Ancak kimyasalların oluşturduğu olumsuz etkilere karşı günümüzde alternatif kontrol yöntemlerine eğilim artmaktadır. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bitki Koruma Bölümü laboratuvar koşullarında 2018 yılında yürütülen bu çalışmada patates güvesi ile mücadelede geleneksel kimyasalların yerine dayanıklılık ve kalıntı riskine karşı bitkilerden elde edilmiş olan nano gümüş partikül (AgNp)'leri ve Lantana camara L (Verbenaceae) ekstraktının yumurta açılımını engelleme ve larvisidal etkinliği, araştırılmıştır. Çalışmada 4 farklı konsantrasyon kullanılmıştır. Çalışma sonunda, L. camara ekstraktının %12'lik konsantrasyonunda yumurta açılımını engelleme oranı %82.67, 200 ppm'lik nanogümüş ekstraktında ise %70.70 olarak tespit edilmiştir. Nano gümüş katkılı L. camara ekstraktının birlikte uygulamasında en yüksek konsantrasyonda engelleme oranı %94.95 olarak bulunmuştur. Ekstrakt ve nano gümüşün ayrı ayrı uygulanmasına göre birlikte uygulandığında yumurta açılımına etkinin daha çok arttığı görülmüştür. P. operculella larvalarına karşı larvisidal etkinlik çalışmasında sadece nano gümüş ekstraktı uygulamasında larvalarda maksimum ölüm oranı %69.04 olurken, sadece Lantana ekstraktında bu oran %67.69 olmuştur. Her ikisinin birlikte uygulanması sonucunda larvalarda ölüm oranı 150ppm'de %70.25, 200ppm'de %84.89 olarak kaydedilmiştir. Sonuç olarak bitki ekstraktının patates güvesinin ergin öncesi dönemlerine oldukça etkili olduğu ve bitki ekstraktının nanogümüş partikülleriyle uygulanmasının ise sinerjik etki göstererek etki oranını artırdığı belirlenmiştir.