Narince üzüm çeşidinde salamuralık yaprak toplamanın göz verimliliği ve kış gözlerinin düşük sıcaklık toleransına etkisi

Narince Tokat yöresinde en fazla yetiştirilen üzüm çeşididir. Bölgede Narince'nin hem yaprağı hem de üzümüticari olarak değerlendirilmektedir. Tokat'ta yaşanan ilkbahar ve kış donları bazı yıllar bağlarda zarara neden olmaktadır. 2015 ve 2016 yıllarında gerçekleştirilen bu çalışmada, Narince üzüm çeşidinde salamuralık yaprak toplama miktarının, sürgün gelişimine, kışlık gözlerin verimliliğine ve kış gözlerinin düşük sıcaklık toleransına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. İlk yıl asmalardan dört farklı (0,2,4 ve 6 dönem) seviyede yaprak toplanmıştır. İkinci yıl, dormant dönemde bir yaşlı dallarda çelikağırlığı, çelik uzunluğu, çelikçapı, kuru madde oranları, göz verimlilik ve düşük sıcaklığa tolerans verileri saptanmıştır. Uygulama yapılan asmalardan alınan çeliklerde ilk 10'ar boğumdaki gözlerin pozisyonlarına göre verimlilikleri kaynaştırma ünitesinde sürdürme yöntemiyle belirlenmiştir.Kışlık gözlerde don testleri Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Termal Analiz Laboratuvarı'nda yapılmıştır. Don testine tabi tutulacak çelik örnekleri deaklimasyon döneminde alınmıştır. Kış gözlerinin don toleransları Diferansiyel Termal Analiz (DTA) prosedürlerine göre test edilmiştir. Kış gözlerinde DTA yöntemi ile yüksek sıcaklık ekzoterm (HTE) ve düşük sıcaklık ekzotermleri (LTE) belirlenmiştir. Kontrol ve altı dönem yaprak toplama uygulamaları göz verimliliği, sürgün kuru madde oranı, dona tolerans düzeyini olumsuz yönde etkilemiştir. En fazla salkım sayısı 5. ve 6. (1.375 ve 1.475 adet/boğum) boğumlarda saptanmıştır. İki ve dört dönem yaprak toplama göz verimliliği, dona dayanımı olumlu yönde etkilemiştir. Bazaldaki ilk 4 gözün dona daha toleranslı olduğu saptanmıştır. On boğumlu çeliklerde ortalama çelik ağırlığı, çelik uzunluğu ve çelik çapı sırasıyla; 64.12 g- 44.15 g; 74.89 cm-64.00 cm; 8.81 mm-7.71 mm olarak belirlenmiştir. Kışlık gözlerde ortalama salkım sayısı 1.215 adet (2 hasat) ile 0.97 adet (6 hasat) arasında değişmiştir. DTA analiz sonuçlarına göre, kış gözlerinde ortalama LTE50 değerleri (%50 ölüm sıcaklığı ) -8.34 °C (6 hasat) ile -9.36 °C (4 hasat) arasında değişmiştir. Kışlık gözlerde minimum HTE değeri kontrol (-3.65 °C) ve altı hasat (-4.51°C) uygulamasında; maksimum HTE değerleri ise yaprak toplama uygulamalarında birbirine yakın değerler (-11±1 °C) vermiştir. Sonuç olarak, yaprak toplanan bağlarda sürgün gelişimi, göz verimliliği ve dona tolerans açısından en fazla 4 dönem yaprak toplanması önerilmiştir.