NATO ve Avrupa Birliği: Uluslararası güvenliği ilerletirken ortaklar mı rakipler mi?

Soguk Savas sonrasında bazı çekinceler ortaya çıkmıs olmasına ragmen NATO hayatta kalabilmis ve Soguk Savas sonrası degisen güvenlik dinamiklerine uyum saglayabilmistir. Örnegin, yürüttügü `alan dısı' politikalar yoluyla NATO odagını ortaklasa savunmadan ortaklasa güvenlik alanına kaydırmıs ve Soguk Savas sonrası olusan kargasayı dengeleyerek Avrupa- Atlantik bölgesinde faal bir rol oynamıstır. Ortaklasa savunma ilkesi NATO'nun birincil amacı olarak kalmıs olmasına ragmen Müttefikler Soguk Savas sonrasındaki kapsayıcı güvenlik anlayısını içeren güvenlik politikaları üretmislerdir. Bu arada, AB ekonomik birliginin yanı sıra askeri ve siyasi birligini de tamamlamak için Maastricht Anlasması'ndan sonra çesitli adımlar atmıstır. AB ilk önce Avrupa bölgesinde daha sonra da küresel olarak daha aktif bir rol oynama istegindedir; ama AB'nin uluslararası bir aktör olarak ne kadar etkin olacagı henüz belli degildir. Son dönemde özellikle Irak müdahalesinden sonra AB'nin Amerika ile olan iliskileri ciddi bir krize girmistir. AB'nin Amerika'nın yeni binyıldaki tek taraflı politikalarına karsın çok taraflılıktan yana tavır sergilemesi hem NATO açısından hem de Atlantik'in iki yakası arasındaki siyasi ve askeri birlik açısından sorunlar yaratmıstır. AB ve Amerika güvenlik belgelerinde uluslararası güvenligi ilerletmek için üzerinde durulan farklı yollar Atlantik'in her iki yakasında farklılasan politikaları yansıtmaktadır. NATO ittifakı üzerine kurulmus olan AB üye ülkeleri ve Amerika arasındaki köklü ortaklık her iki taraf için de vazgeçilmezdir. Amerika Avrupa'nın isbirligine ve AB de Amerikan destegine ve ortaklıgına ihtiyaç duymaktadır. Hem Transatlantik güvenlik hem de küresel güvenlik açısından, Amerika ve AB hâlâ ortaktırlar. Fakat son dönemde uluslararası güvenligi ilerletirken ortaya konulan davranıslarda farklı görüsler ve yollar izlemislerdir. Sonuç olarak, ayrılan politikalar Atlantik'in her iki yakasını rakip kılmaktadır. Anahtar Kelimeler: NATO, AGSP; Transatlantik güvenlik iliskileri, uluslararası güvenlik, Irak Savası.