Nazal septum cerrahisinde kullanılan hidroksiapatitin histolojik ve fonksiyonel etkilerinin bir tavşan modelinde araştırılması

ÖZET Hasan K. Nazal septum cerrahisinde kullanılan hidroksiapatitin histolojik ve fonksiyonel etkilerinin bir tavşan modelinde araştırılması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Baş ve Boyun Cerrahisi, Tıpta Uzmanlık Tezi, Bolu, 2014. Amaç Hidroksiapatit 20 yılı aşkın süredir tıp alanında kullanılan bir biyomateryaldir. Rinoplastide augmentasyon materyali olarak kullanıldığına dair bilgiler mevcuttur. Fakat septoplastide kullanımıyla ilgili yeterli bilgi yoktur. Araştırmamızda hidroksiapatitin nazal septum cerrahisinde kullanımının histolojik ve fonksiyonel etkilerini bir tavşan modeli kullanarak araştırmayı hedeflendi. Metod Ağırlıkları 1.8 ile 2.8 kg arasında değişen 24 adet Yeni Zellanda tavşanı kullanıldı. Denekler her biri 8 tavşandan oluşan 3 gruba ayrıldı. Grup 1'de septum ön ucundan yaklaşık 1×0.5cm'lik kıkırdak çıkarılıp kıkırdağa herhangi bir işlem yapılmadan tekrar yerine yerleştirildi. Grup 2'de septumun ön ucundan 1×0.5cm 'lik kıkırdak çıkarılarak yerine aynı boyutta hidroksiapatit plaka yerleştirildi. Grup 3'deki deneklerde ise septumun ön ucundan 1×0.5cm'lik kıkırdak çıkarıldı ve aynı boyuttaki hidroksiapatit plakayla yan yana gelecek şekilde çıkarıldığı yere yerleştirildi. Denekler 3 ay boyunca takip edildi ve bu esnada periyodik olarak muayene bulguları kaydedildi. Deney sonunda denekler sakrifiye edilip septumun ilgili bölgesi makroskopik olarak değerlendirilip histolojik incelemeye alındı. Bulgular Grup 1'den alınan örneklerde inflamasyon bulguları çok hafifti ya da yoktu. Grup 2 ve 3 de grup 1'dekinden daha fazla inflamasyona rastlandı. Grup 1'deki inflamasyon şiddetindeki bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı. (p=0.005) İnflamasyon şiddeti Grup 3'te, Grup 2'de olduğundan daha fazlaydı. Fakat bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. (p=0,161) Grup 2 deki deneklere ait örnekler değerlendirildiğinde tüm greftlerin rejeksiyona uğradığı tespit edildi. Hem hidroksiapatit hem de kıkırdağın birlikte yerleştirildiği Grup 3'teki deneklerden elde edilen örnekler incelendiğinde ise 3 denekte hidroksiapatit plakanın atılmamış olduğu, 5 denekte ise atılmış olduğu tespit edildi. Grup 2 ve Grup 3 greft materyalinin atılımı açısından karşılaştırıldığında iki grup arasında 1. ay, 2.ay ve 3.ayda istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü.(Sırasıyla p=0.50, p=0.31, p=0.10). Sonuç Çalışmamızın sonucunda elde ettiğimiz veriler hidroksiapatitin kullanıldığı haliyle tavşan septumunda allogreft olarak kullanımının oldukça zor olduğunu göstermektedir. Özellikle daha ince ve daha geniş gözenekli hidroksiapatit plakalarla yapılacak hayvan deneylerinin yol gösterebileceği düşünülmüştür.