Nazi Almanya'sı soykırımına maruz kalan yahudiler ve onları kurtarma mücadelesi veren Türk diplomatlar

Birinci Dünya Savaşı sonucun da ortaya çıkmış olan yeni dünya düzeni müttefiklerin Almanya ile 28 Haziran 1919 tarihinde yaptığı "Versailles Anlaşması" ile kısa bir süre sessizliğe bürünse de, aslında bu durum fırtına öncesi sessizliğin diğer bir adı olmuş dolayısı ile bu sessizlik çok uzun sürmemiştir. Galip devletlerin adil olmayan paylaşımları, tutumları ve sömürge zihniyeti mağlup devletlerin rahatsızlıklarına neden olmuş ve onları militer bir yapıya sevk etmişti. Yenilen devletler bozulan siyasi, ekonomik ve askeri düzenlerini hızlıca tekrar yerine getirme çabası içine girerek II. Dünya Savaşının kapılarını aralamışlardır. Bu sebeple tarihin en önemli ve en büyük paylaşımlarının yaşandığı bu savaş tabii olarak beraberinde kan, gözyaşı ve büyük acılar getirmiştir. Dönemin galip ve aktör devletleri mevcut durumlarına güvenerek ikinci bir savaşın patlak verip birincisinden daha büyük ve korkunç felaketler yaşatacağını pek düşünmüyorlardı. Tarihe bakıldığında gelmiş geçmiş en büyük savaşlardan biri olarak görülen İkinci Dünya Savaşı, sadece ölen insanların sayısıyla değil, kullanılan teçhizatlar, silahlar, uçaklar ve ölümcül atom bombalarıyla da tarihin seyrini değiştirmiş ve tarihi belleklerde hep acı bir hatıra olarak kaydolmuştur. II. Dünya Savaşı esnasında Türk Devleti'nin dış politika hedefi, genel olarak savaşa dahil olmadan kendi toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumak oldu. Bu politikayı belirleyenler Atatürk döneminin politik çizgisini benimseyen aktör kişiler olup temel prensipleri; yabancı askeri unsurları Türkiye'nin bulunduğu coğrafyadan uzak tutarken, Türk askerlerinin de yabancı devletlerin sınırlarından uzakta tutmayı yeğlemiş bir tarafsızlık siyasetini gözetmek olmuştur. Kısacası Türkiye, mevcut coğrafyasından ne bir avuç toprak vermeyi, ne de başka bir yerden bir avuç daha toprak elde etmeyi düşünüyordu. Ülkeyi savaşa götürecek maceraperest bir siyaset yerine, "Müttefik'' veya "Mihver'' Devletlerin zaferine karşın ağırlıklı olarak Türkiye'nin güvenliğini sağlamak ve denge unsuru olmak ana hedef olmuştur. Savaşın geneline bakıldığında yaşanan acıların ve ölümlerin en büyüğüde Nazi Almanya'sının Yahudilere uyguladığı akıl almaz politikalardı. Bu vahşetin bitirilmesi ve insanların kurtarılması için Nazilerin karşısına çıkıp dur diyebilen; dil, din ve ırk ayrımına girmeksizin Türkiye, geçmişte de kendisine sığınan Yahudilere yine dost elini uzatmıştır. Farklı kimliklere sahip mültecilerin tarih boyunca kendisine güvenli bir sığınak ve liman olarak gördüğü Anadolu coğrafyası vefakarlığını yeniden ıspatlamış olmaktaydı. Holokost vakasında Yahudilere ve diğer esirlere yardım elini uzatan bir kısım kahraman Türk diplomatlar azınlıkta da olsalar adeta gözü dönmüş olan Nazilerin ellerinden bu tutsakları kurtarmış ve isimlerini tarihin sayfalarına altın harflerle yazdırmışlardır. Naziler tarafından uygulanan zulümler karşısında Türkiye, karşı tavır sergilemiş ve aynı zamanda savaşa girmemek için de uğraş vermiştir. Yahudilerin ayrımcılığa maruz bırakılmaya başlandıkları 1930'lu senelerde Türkiye, Nazilerin idaresinde bulunan Avusturya ve Almanya'dan kaçmayı başaran yüzü aşkın bilim adamı ve sanatkara da evini açmıştır. Bunların yanında Savaş esnasında bazı Avrupa ülkelerinde vazifeli olan Türk Diplomatları pek çok insanı ölüm kamplarına yollanmaktan kurtarma cesaret ve kahramanlığını da göstermiştir. Bu çalışmada II. Dünya Savaşı Türk dış politikası ve Yahudileri Nazi soykırımdan kurtaran"Türk Schindlerler"olarak tanınan diplomatlarımızın hayatları ile siyasi faaliyetleri ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: İkinci Dünya Savaşı, Naziler, Yahudi Soykırımı, Türk Diplomatlar.