Changes in local service provision in the neoliberal era: Cases of municipal companies from Eskişehir and Konya metropolitan municipalities (2000-2014)

Bu tez, 1980 sonrası dönemde, büyükşehir belediyeleri ile piyasa arasındaki artan etkileşimler ile birlikte bu bağlamda merkezi devletin rolünü incelemektedir. 1980'lerden bu yana, yerel hizmetlerin sunulması sürecinde, belediyeler özel sektör ile daha çok etkileşime girmiş ve şirket kurma konusundaki eğilimleri artmıştır. Özellikle 2000 sonrası dönemde, Anadolu kentlerindeki önde gelen büyükşehir belediyeleri de dahil olmak üzere, bu şirketlerin sayılarında artış yaşanmıştır. Bu şirketler büyükşehir belediyelerinin faaliyet alanlarını genişletmiş, ayrıca onlara yerelin daha önemli bir ölçeğe dönüştüğü ve merkezi otoritenin toplum ve ekonomi üzerindeki etkisini artımaya çalıştığı (ve başardığı) bir ortamda iktisadi alanda daha fazla serbestlik ve güç sağlamıştır. Ayrıca bu tez, şirketleşme konusunda, en azından son 25 yıldır, farklı iki siyasi gelenek ve partinin yönetiminde olan iki büyükşehir belediyesi arasındaki farklılıklar ve benzerlikleri de incelemeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle, bu çalışma açısından, iktidar partisi tarafından yönetilen bir büyükşehir belediyesi ile ana muhalefet partisi tarafından yönetilen bir diğeri arasındaki farklılıklara bakmak önem taşımaktadır. Farklı siyasi partiler tarafından yönetilmelerine rağmen, belediye şirketleri kurma konusundaki ana güdülerin çok benzer olduğu gözlemlenmiştir. Kentler arasındaki yarışın arttığı bir ortamda, belediyeler, belediye veya diğer özel şirketlerden mal ve hizmet satın alma uygulamaları ile birlikte, merkezi otoriteden daha fazla bağımsızlıklarının olduğu ve yerel projeleri daha kolay, hızlı, esnek ve ucuza temin edebildikleri özel sektöre kaymaya çabalamaktadırlar. Fakat, iki büyükşehir belediyesi arasındaki şirket kurma eğilimleri ve diğer tartışmalar konusundaki benzerliklere rağmen, eklenmesi gerekmektedir ki, tahmin edilebildiği gibi, muhalif partiler tarafından yönetilen belediyeler, merkezin etkilerinden kaçınmak için daha fazla nedene sahiptirler. Bu tez, öncelikle, neoliberal dönemde, merkezi hükümetin rolü ve yerel yönetimlerdeki dönüşüm ile birlikte kent ölçeğinin önemini ve buradaki değişimleri açıklayabilmek için bazı teorik yaklaşımlara atıfta bulunmaktadır. İkinci olarak, yerel yönetimler ile ilgili kısa bir tarihçeden, belediyelerin yerel hizmet sunum yöntemlerinden ve belediye şirketleri hakkındaki yürürlükte olan düzenlemelerden bahsetmektedir. Üçüncü olarak, Eskişehir ve Konya illerindeki büyükşehir belediyelerinin ve onların iktisadi teşebbüslerini kullanma şekillerini detaylandırmaktadır. Son bölümde ise, iki örnek arasındaki benzerlik ve farklılıklar ile birlikte her iki durumda da önemli bir mesele olmaya devam eden hesap verebilirlik problemi tartışılmaktadır.