Neolitik yaşam biçiminin Akdeniz Havzası'nda yayılımı sorunu

Neolitik kavramı; yaygın olarak, avcı-toplayıcılıktan besin üretimine geçiş ile temellenen, geçim ekonomisinde yaşanan değişimlere dayandırılarak tanımlanmıştır. Son yıllardaki araştırmalarla Neolitik kavramının bu tanımdan çok daha karmaşık bir süreç olduğu anlaşılmış; çiftçiliğe dayalı köy yaşantısından farklı Neolitik yaşam biçimlerinin olduğu ve dünyanın farklı coğrafyalarında farklı zamanlarda bu kültürlerin gelişebildiği kabul edilmiştir. Neolitik Dönem'in ortaya çıkışı ve / veya neolitikleşme süreci hem köken hem de yayılım temelinde halen tartışılmaktadır. Uzun yıllar, Levant kökenli ve Avrupa odaklı çalışmalar öne sürülen görüşleri biçimlendirmiş; diğer bölgelerdeki araştırma ve ilgi azlığı ise tartışmalara çoğu zaman genel olarak eklenebilmiştir. Son yıllardaki Akdeniz denizsel yayılım tartışmaları ise artan bilgi ve ilgiyle farklı bakış açılarının gelişmesini sağlamıştır. Avrupa ve Yakındoğu'nun ortak coğrafyası olan Akdeniz; Doğuda Levant kıyılarından başlayarak Atlantik'e kadar çok çeşitli doğal alanlar barındırmasına karşın ortak bir paydayı, denizselliği yansıtır. Bölge ile ilgili çalışmalar ağırlıklı olarak Doğu ve Batı Akdeniz olarak ayrılan iki bölge temelinde sürdürülmekte ve Kuzey Afrika ise genel kurguda çoğu zaman dışarıda bırakılmıştır. Neolitik yaşam biçiminin karmaşık sosyal yapısı da doğrudan yaklaşımları yetersiz kılmakta ve önerilebilecek modellerin çok yönlü çalışmalar ile ortaya konulabileceğini düşündürmektedir. Bu tez konusunun ana sorunu Neolitik yaşam biçiminin yayılımıdır. Bu temelde; Akdeniz Havzası ana bölge olarak belirlenmiş ve çok yönlü (karadan ve denizden) yayılımın araştırılması ile soruna katkı sağlanması amaçlanmıştır.