Nepotizmin örgütsel bağlılık ve iş doyumuna etkisi ve otel çalışanları üzerine bir araştırma

Küreselleşen dünyada tüm sektörlerde birçok işletmede profesyonel bir yönetim görülememektedir. Hem kamu sektöründe hem de özel sektörde pek çok işletmede çeşitli nedenlerle çalışan seçiminde olması gerektiği gibi davranamama, aile üyelerine öncelik verme gibi kayırmacı davranışlar görülmektedir. Aile üyelerine yapılan bu kayırmacılık nepotizm olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada, işletmelerdeki nepotizmin iş görenin örgütsel bağlılığını ve iş doyumunu nasıl etkilediğinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada İstanbul'da faaliyet gösteren otel işletmelerinde çalışan 491 kişiye anket uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre nepotizm duygusal bağlılık üzerinde anlamlı etki yaratmaktadır. Nepotizmin terfide kayırmacılık alt boyutu duygusal bağlılık düzeyini etkilemezken, işlem kayırmacılığı ve işe alma sürecinde kayırmacılık, duygusal bağlılık düzeyini arttırmaktadır. Nepotizm örgütsel bağlılığın diğer iki alt boyutu olan devamlılık bağlılığı ve normatif bağlılık üzerinde de anlamlı etkiler yaratmaktadır. Bu alt boyutlardan devamlılık bağlılığı terfide kayırmacılık ile azalırken, normatif bağlılık işlem kayırmacılığı ile azalmaktadır. İş görenlerin iş doyumları üzerinde nepotizmin etkisini gözlemlemek üzere yapılan regresyon analizi sonucunda ise hem içsel doyumun hem de dışsal doyumun nepotizmden etkilendiği tespit edilmiştir. İş görenlerin örgütleri ile ilgili algıladıkları içsel doyumları terfide kayırmacılık, işlem kayırmacılığı ve işe alma sürecinde kayırmacılık ile azalmaktadır. Diğer taraftan, terfide kayırmacılık ve işlem kayırmacılığı dışsal doyumları azaltmaktadır. Anahtar Kelimeler: Nepotizm, örgütsel bağlılık, iş doyumu