Nesne yönelimli coğrafi bilgi sistemi ortamında orta ölçekli topografik haritalar için bina ve yerleşim alanlarının otomatik genelleştirilmesi

kartografya disiplininin öncelikli hedefleri arasındadır. Bu nedenlegenelleştirme, kartografya ve mekansal bilişim alanındaki araştırmacılar için önde gelen biraraştırma konusu olmuştur. Son yıllarda gerek coğrafi bilgi sistemlerinin yoğun kullanımıgerekse harita tabanlı web ve mobil servislerin yaygınlaşması ile birlikte, genelleştirme yeniboyutlar kazanmaya başlamıştır. Araştırmacılar ve teknoloji sağlayıcılar, bu güç problemeotomatik bir çözüm bulmak için yoğun çaba harcamaktadırlar.Kartografik genelleştirme bir çok kurumda bugüne kadar deneyimli kartograflar tarafındangerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte, yüksek üretim maliyetleri, güncelleştirme ve revizyonproblemleri, ulusal, bölgesel ve küresel mekansal veri altyapısı aktiviteleri, toplumun artancoğrafi bilgi ve harita talepleri gibi nedenlerden dolayı, tek bir temel mekansal veri tabanınınkurulması ve diğer bir çok ürünün bu veri tabanından genelleştirme ile türetilmesi düşüncesiharita üretim kurumlarınca benimsenmiştir.Bu çalışmada, ülkemizdeki kısa ve uzun vadeli gereksinimler dikkate alınarak, temel coğrafiveri tabanından orta ölçekli topografik haritalar ve kartografik veri tabanları türetilmesindebina ve yerleşim alanlarına yönelik otomatik genelleştirme çözümleri geliştirilmesihedeflenmiştir. Bu amaçla, ilk olarak topografik veriler nesne yönelimli coğrafi bilgi sistemive harita üretimi yazılımı Laser-Scan LAMPS2 içinde modellenmiştir. Ardından bağlamsal(mekansal yapılanışa bağlı) genelleştirmede karar verme mekanizmasını güçlendiren Voronoiçokgenlerine dayalı bir strateji geliştirilmiştir. Daha sonra bu stratejiye göre genelleştirmeişlem adımları saptanmış, ayrıca mevcut algoritmalara ek olarak bazı algoritmalar geliştirilmişve algoritmalarda kullanılan parametreler statik olarak belirlenmiş ya da iterasyon ile dinamikolarak hesaplanmıştır. Tüm işlemler, Lull programlama dili kullanılarak bu çalışmadageliştirilen KartoGEN genelleştirme modülü ve veri tabanı düzeyindeki metotlar aracılığıylaotomatik olarak gerçekleştirilmiştir. Son olarak, orta ölçekli topografik kartografik veri seti ileyapılan bir kartografik genelleştirme uygulaması sunulmuş ve elde sonuçlardeğerlendirilmiştir.Anahtar kelimeler: Kartografya, coğrafi bilgi sistemi, genelleştirme, topografik harita,Nesne yönelimli mekansal veri tabanı