Nevsal-ı Milli transkripsiyon

ÖZET Türklerin şifahî kültürünün günümüze gelinceye kadar yazılı kültürümüze intikâl ettirilmesinin geciktirilmesi, kaleme alınan edebî eserlerin ise oldukça fazla olması, buna karşılık bu mahsûlleri inceleyip araştıracak nitelikli elemanların yetersizliği Edebiyat Tarihi alanında yapılan çalışmaları kifayetsiz bırakmıştır. Dolayısıyla yapılan çalışmalar ve elde edilen veriler, kültür hayatımızın tarihsel gelişimini ve değişimini tamamen aydınlatamamıştır. Ne yazık ki, Edebiyat Tarihi alanında başlayan ilk hareketlerin Tanzimat döneminde görüldüğü bir gerçektir. Nitekim Şinasi tarafından son şairler tezkiresi olan Fatin Tezkiresi diye bilinen Hâtimetü'1-Eşar, 1271 'de basılışından yedi yıl geçtikten sonra düzeltilerek Tasvir-i Efkâr Gazetesi'nde çıkan 'Tezkiretü'ş-Şuara" başlıklı bir yazı ile bu girişim açıklanmıştır. Türk-İslâm kültür dünyasının aydınlatılması yolunda en meşhur kalem erbâblan, Köprülüzâde Mehmet Fuad, Ali Ekrem Bolayır, İbrahim Necmi Dilmen, İsmail Habip Sevük, İsmail Hikmet Ertaylan, Agâh Sırrı Levend v.b. tarafından çalışmalar hız kazandırılarak Türk Edebiyat Tarihi'nin kaynaklan -Şairler tezkireleri, Şakaiku'n-Numaniyye, Künhü'l-Ahbâr ve Fezleke gibi önemli tarih kitaplarında yer alan biyografyalar, Tezkiretü'l-Hattatin, Atrabü'1-Asâr, Tekiretü'l-Evliya, Menâkıbnâme, Silsilename, v.b.- dikkate alınarak muhtelif çalışmalar yapılmıştır. Böylece yoğun bir inceleme, araştırma sonucunda ulaşılabilen temel kaynaklar karşılaştırılarak değerlendirme imkânı doğmuştur. Bunun neticesinde edebiyat tarihimize gerek muhteva gerek forma yönüyle otuza yakın zengin eserler kazandırılmıştır. Bu çalışmaları desteklenmesi ve yaygınlaştırılması düşüncesi ile Rıza Tevfik Bölükbaşı, "Nevsâl-ı Milli" adlı kıymete hâiz bir eser hazırlamıştır. Avrupa'da oldukça yaygın olan nevsâllar örnek alınarak hazırlanan bu eser, Tanzimat döneminden sonraki memleketin edebî, tarihî, iktisadî, askeri; siyasî, tıbbî gibi hemen hemen bütün alanlarındaki yenilikleri anlatan aynı zamanda kültür tarihimizi yakından inceleyen bir eserdir. Çalışmamızda Tanzimat Dönemi'nden sonraki Türk Edebiyatı'mn gelişimi ve değişimini aydınlatması yolunda yapılan bu güzel ve seçkin kaynak eserin ilgili bölümlerini latinize ettik. "Nevsâl" demlen bu yıllığın 19. asırdaki fikirlerin tekâmülüne, fennin, ilmin ve edebiyatın terakkisine mazhar olmakla birlikte okurken kültür seviyesini eğlendirerek yükselten en mühim, en meraklı, en latîf bir eser olduğu görülecektir.