Nevşehir ili Derinkuyu ilçesi halk kültüründe geçiş dönemleri

Kültürün çok fazla tanımı olmakla beraber kısaca insanoğlunun doğumdan ölüme kadar yapıp ürettiği şeylerin bütünü olarak tanımlanabilir. Halk kültürü ise kültür içerisinde geleneksel yönü olan üretimleri kapsamaktadır. Halk kültürünün en canlı olarak yaşadığı alanların başında ise hayatın geçiş dönemleri gelmektedir. Geçiş dönemleri olarak adlandırdığımız doğum, evlenme ve ölüm Türk kültüründe önemli görülmüştür. Bu sebeple de geçiş dönemleri etrafında birçok adet, gelenek, görenek, inanç, inanış kümelenmiş ve bunlar kültürü şekillendirmiştir. Yapılan bu çalışmada Nevşehir'in Derinkuyu ilçesinde insan hayatı için önemli aşamalar olan geçiş dönemlerinde uygulanan adet, inanma ve pratikleri ele alınmıştır. Bu pratikler Anadolu'da uygulanan diğer pratikler ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Geçiş dönemlerinde yapılan bu uygulamalardaki esas amaç insanı yeni hayatına hazırlamak, onu kutlamak, kutsamak ve korumaktır. Üç ana başlık altında ele aldığımız geçiş dönemlerinde her ana başlık; öncesi, sırası, sonrası şeklinde alt başlıklara ayrılmıştır. Doğumla başlayan hayata geliş evlenme süreci ile devam etmekte nihayetinde de ölümle sonlanmaktadır. Çalışmada halk bilimi araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Bu bakış açısı ile elde edilen ve Türk kültürünün bölgedeki izdüşümleri olan maddi ve manevi kültürel unsurların tespit edilen yönleri kayda geçirilmiştir. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda Derinkuyu'da yaşayanların yapıp ürettiği kültürel unsurların Türklerin yaşadığı farklı bölgelerle benzerlik ve aynılık gösterdiği de tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk kültürü, Derinkuyu, doğum, evlenme, ölüm