Türkiye konut piyasasının yeni aktörleri yabancı uyruklular: Bursa ilindeki İranlılar örneği

Son yıllarda İranlıların Türk konut piyasasına katılımı ve ilgisi önemli ölçüde arttı. Araştırma bölgemiz olan Bursa, yabancı gayrimenkul yatırımı için Türkiye'nin en büyük dört şehrinden biri ve İranlılar için en büyük iki şehrinden biridir. Bu çalışma, Bursa ilindeki yerleşim ve yer seçimi mekanizmasını örnek alarak, İran konut ediniminin Türk konut piyasası üzerindeki etkisini araştırmıştır. Bu amaca iki aşamalı bir süreçle ulaşıldı. İlgili literatürün gözden geçirilmesinin ardından, yakın zamanda ev satın almış İranlılar arasında bir anket yapıldı. Yapılan anketlerin sonucunda İranlıların kentte seçtikleri alanları ve tercih ettikleri konut alanları özellikleri, oluşturulan yaşam çevreleri; talepleri karşılar nitelikte olup olmadığı derinlemesine mülakat tekniği ile tespit edilmiş, görüşmelerin sonucunda İranlıların neden bursa ilini konut satın almak için tercih ettikleri, ilçe tercihlerinin arkasındaki nedenler, local hareketlilik eyleminde olup olmadıkları ve Bursa'ya gelme sebepleri araştırılmıştır. 15 Nisan - 15 Eylül 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen yüz yüze ankette, 2012 yılından sonra Bursa kentinin merkez ilçeler (Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım) Konut satın alan 148 İranlının demografik özellikleri ve 9'lu Likert ölçeğinde hazırlanan 41 ifade ile katılma derecelerini, derecelendirmeleri istendi yapılan anketlerin sonucunda SPSS programı aracılığıyla istatistik verilerinin değerlendirilmiş için faktör analizi yapılarak değişkenler arasındaki ilişkiler tespit edilecektir. Sonrasında ikili cevap içeren bağımlı değişken kullanıldığı için, ikili lojistik (Binary Logistic) regresyon analizi yapılarak bağımlı değişken ile bağımsız değişkenler arasındaki neden sonuç ilişkisini incelenecek, son olarak ise uyum (Correspondence) analizi yapılarak değişkenler arasındaki ilişkiler tespit edilecektir. Analiz sonuçlarına göre İranlıların kentin çağdaş yaşam tarzı, konut alanlarının planlaması ve kaliteli konut yapısına sahip olması nedeniyle Bursa'ya yerleşmeyi tercih ettiğini göstermektedir. İranlılar, diğer ilçelere göre sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi en yüksek ve ulaşımı kolay olan merkez ilçelerde ve planlı kentleşme programıyla öne çıkan ilçelerde yoğunlaşmaktadır.