Üçüncü jenerasyon döviz krizi modellerine yeni bir yaklaşım: Türkiye uygulaması

1980'lerden bu yana, döviz krizlerinin oluşumunu açıklamak ve uygun politikaları tanımlamak için üç döviz krizi modeli ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, birinci ve ikinci nesil döviz kriz modellerini özetlemek ve ardından literatürdeki en kritik çalışmalardan biri olan Philippe Aghion, Philippe Bacchetta ve Abhijit Banerjee (2001) modeline ihracat, ithal ara malı ve risk primi değişkenlerini içeren özgün bir model önererek üçüncü nesil kriz modellerini genişletmektir. Bu bağlamda model, döviz kurundaki değişimlerin ihracat, ara malı ithalatı, kısa vadeli dış borç ve risk primi üzerindeki etkilerine izin vermektedir. Elde edilen sonuçlar, yüksek ihracat seviyesi ve/veya esnekliği durumunda faiz oranındaki düşüşün optimal olacağını göstermektedir. Ancak, ara malı ithalatı ve/veya dış borcu yüksek olan bir ekonomi daha yüksek faiz politikası uygulamalıdır. Modelin ve önerilen politikaların etkinliğini test etmek için Türkiye ekonomisinin ilgili verileri kullanılarak ampirik bir analiz yapılmıştır. Regresyon sonuçları oluşturulan modelin Türkiye'nin 1994-2019 yılları arasındaki verilerine çok uygun olmadığını göstermektedir.