Nezihe Araz'ın Dertli Dolap ve Jacques Lacarriere'in Dünyanın Tozu romanlarında kahramanın yolculuğu: "Yunus Emre"

"Yunus Emre", Türk toplumu için derin bir bilgelik kaynağıdır. Onun, toplumu yüksek değerlere ulaştırmak için, yüzyıllar öncesinden yaktığı aydınlanma ışığı, bugün hâlâ dünyayı aydınlatmaya devam etmektedir. Jacques Lacarrière'in (1925-2005) Dünya'nın Tozu (1999) (La Poussière du Monde) (1997) romanında kahraman "Yunus Emre"'dir. Bir Fransız yazar olan Lacarrière "Yunus Emre"'yle ilgili menkıbeleri öğrendikten sonra "Yunus Emre"'yi kahraman yaptığı bir roman kurgular. Bu romanda yazarın sadece duydukları üzerinden bir kurgu oluşturmadığını görürüz. Yazar aynı zamanda "Yunus Emre"'yi kendi kültür çerçevesinden anlamaya da çalışan sorular sorar. Diğer yandan çocukluğundan beri duyduğu "Yunus Emre" dizeleri ve menkıbelerinin etkisinde olan Türk yazar Nezihe Araz, (1920-2009) Dertli Dolap (1961) romanını çocukluğundan bugüne kalbinde yetiştirdiği bir kahraman olan "Yunus Emre"'nin yaşamı üzerine kurgular. "Yunus Emre"'nin tekâmül yolculuğunu onun dizeleri üzerinden ilerleyen bir kurguyla aktarır. Bu iki romanı ortak noktada buluşturan kahraman "Yunus Emre", insanın kendi özüne yaptığı yolculuğun en önemli temsilcilerinden birisidir. Öze yolculuk, Carl Gustav Jung'a (1875-1961) göre, arketipler aracılığıyla aktarılan bireyleşmenin başka bir ifade biçimidir. Jung'un bu görüşünden yola çıkan Joseph Campbell, yolculuğu ve bireyleşmeyi kahramanın geçirdiği yolculuk aşamaları bağlamında anlamayı ve açıklamayı önerir ve bu süreci "kahramanın sonsuz yolculuğu " olarak adlandırır. Çalışmamızda, Joseph Campbell'in bu modeli çerçevesinde, farklı iki kültüre ait iki yazarın romanlarında ortak kahraman olan "Yunus Emre"nin, kahramanın yolculuğuna ne ölçüde uyum sağladığının ve iki yazardaki "Yunus Emre" algısının farklılığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Anahtar kelimeler: Yunus Emre, Nezihe Araz, Dertli Dolap, Jacques Lacarrière, Dünyanın Tozu, kahraman, yolculuk