Niğde şehrinde bulunan Beylikler Dönemi mezar taşları

Yeliz Bağcı. Niğde Şehrinde Bulunan Beylikler Dönemi Mezar Taşları, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005.Niğde Şehrinde bulunan Beylikler Dönemi mezar taşları konusunda hazırlamış olduğumuz tezimizde, Ak Medresede bulunan 34 adet sanduka biçimli mezar taşı incelenmiştir.Tarihi tespit edilen mezar taşları 14. ve 15.yy.larda yapılmış olup, örnekler H.751 ve H. 840 yılları arasında değişmektedir.Sandukaların 31'i iki kademeli prizmatik formlu, 3'ü tek kademelidir. Mezar taşlarından toplam 32 adet örnekte mermer malzeme, sadece 2 örnekte taş malzeme kullanılmıştır. Türü tespit edilin 15 örnek içerisinde 10'u erkek, 5'i ise kadın mezar taşıdır. Bu mezar taşlarından 4 örnek çocuk mezar taşına aittir.Sandukalarda bitkisel süsleme, geometrik süsleme, yazı ve mukarnas olmak üzere dört tür süsleme unsuru kullanılmıştır. Mezar taşlarında daha çok bitkisel süsleme hâkimdir. Katalogdaki 19 örnekte sülüs, 10 örnekte nesih ve 1 örnekte ise talik yazı türü kullanılmıştır.Mezar taşlarının batı cephesinde ölen kişinin kimliği ile ilgili bilgilerin yazılı olduğu kitabe, doğu cephesinde ölen kişinin ölüm tarihi ile ilgili bilgilerin yazılı olduğu kitabe bulunmaktadır. Sadece bir örnekte kitabe sandukanın kuzey ve güney cephelerinin üst kısmına yazılmıştır. Sandukaların kuzey ve güney cephelerine çeşitli hadis, ayet ve ölümü hatırlatıcı yazılar yazılmıştır.İncelediğimiz sanduka biçimli mezar taşlarının süslemeleri, formları, kitabeleri ile sanat eseri olasının yanı sıra belli bir devre ve kültüre kaynaklık eden önemli tarihi vesikalardır.Anahtar Sözcükler:1.Niğde,2.Beylikler Dönemi,3.Mezar Taşları,4.Ak Medrese,5.Süsleme