Nohut (Cicer arietinum L.)'ta harpin proteini ile tohum uygulamasının verim ve bazı verim öğelerine etkileri

Bu araştırma, farklı dozlarda harpin içeren çözeltiler ile ekim öncesi tohum muamelesinin nohutun tane verimi ve verim öğeleri üzerine etkilerini belirleyebilmek amacıyla yapılmıştır. Tarla denemeleri, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırma ve deneme tarlalarında 2020 yılında yürütülmüştür. Denemede materyal olarak Azkan ve İspanyol nohut çeşitleri ile %1 oranında harpin içeren Messenger Gold isimli ticari preparat kullanılmıştır. Ekim öncesinde tohumlar, saf su ve farklı dozlarda (25, 50, 75, 100 ve 125 ppm) harpin içeren çözeltiler ile muamele edilmişler, kontrol parsellerindeki tohumlara ise herhangi bir işlem yapılmamıştır. Tarla denemeleri, tesadüf blokları deneme deseninde bölünmüş parseller deneme düzenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede ana parsellere çeşitler (Azkan ve İspanyol) alt parsellere ise ekim öncesi tohum uygulamaları (kontrol, distile su, 25, 50, 75, 100 ve 125 ppm harpin dozu) yerleştirilmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre, 100 tane ağırlığı özelliğinde çeşitler arasındaki farklılıklar; çıkış süresi ve protein oranı özelliklerinde tohum uygulamaları arasındaki farklılıklar; bitkide bakla ve tane sayısı özelliklerinde çeşitler ve tohum uygulamaları arasındaki farklılıklar; bitki boyu, bitki ağırlığı, bitki verimi, tane verimi ve hasat indeksi özelliklerinde ise çeşit x tohum uygulaması interaksiyonu önemli bulunmuştur. Tohum uygulamaları bakımından çıkış süresi 9.8-11.5 gün, bitki boyu 34.1-35.9 cm, bitkide bakla sayısı 10.66-13.38 adet, tane sayısı 10.69-13.97 adet, bitki ağırlığı 8.02-10.27 g, bitki verimi 3.63-4.56 g, tane verimi 132.45-184.75 kg/da, hasat indekis %44.21-48.76, protein oranı %24.75-25.82 ve 100 tane ağırlığı 35.68-38.64 g arasında değişim göstermiştir. Denemeden elde edilen sonuçlar topluca değerlendirildiğinde, özellikle tane verimi ve protein oranı bakımından tohumlara 100 ppm harpin uygulamasının önerilebileceği belirlenmiştir.