Nohut (Cicer arietinum l.) tarımında gül posası, ahır gübresi ve aşılamanın verim ve bazı verim öğelerine etkileri

Çalışma, nohut çeşitlerine organik (gül posası, ahır gübresi ve bakteri aşılama) ve kimyasal gübre uygulamalarının verim ve verim öğeleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2011 yılında Afyonkarahisar ilinin Dinar ilçesinde yürütülmüştür. Araştırmada nohut çeşitleri olarak Aydın 92, Azkan ve Gökçe kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme düzenine göre 3 tekerrülü olarak kurulmuştur. Araştırmada bitki uzunluğu, ilk meyve yüksekliği, bitkide dal, meyve ve tane sayısı, bitki tane ağırlığı, biomas verimi, birim alan tohum verimi, hasat indeksi, 100 tane ağırlığı ve protein oranı özellikleri incelenmiştir. Çalışma sonucunda bitki boyu 38.87-44.23 cm, ilk meyvenin yüksekliği 17.37-21.43 cm, bitki sap sayısı 2.70-3.53 adet, bitki meyve sayısı 30.37-50.37 adet, bitki tohum sayısı 29.43-48.47 adet, bitki tane verimi 10.50-17.37 g, bitki ağırlığı 20.87-42.50 g, yüz tane ağırlığı 34.67-40.43 g, birim alan tohum verimi 128.10-188.57 kg/da, hasat indeksi %33.10-53.08 ve protein oranı %22.67-25.67 arasında değişim göstermiştir. Sonuç olarak organik (gül posası, ahır gübresi ve bakteri aşılama) ve kimyasal gübre uygulamalarının nohut çeşitleri üzerindeki etkisi verim özellikleri yönünden önemli olmuştur. Çeşitler içerisinde Gökçe çeşidi ve uygulamalar içerisinde ahır gübresi, kimyasal gübreleme ve gül posası ön plana çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Nohut, organik gübre, verim, kalite