Nohut (Cicer arietinum L.) yetiştiriciliğinde farklı organik gübre uygulamalarının verim ve verim ile ilgili özellikler üzerine etkisi

Bu çalışma Çukurova ekolojik şartlarında kışlık nohut yetiştiriciliğinde farklı organik gübre uygulamalarının verim ve verim ile ilgili özellikler üzerine olan etkisini incelemek amacıyla 2023/2024 yetiştirme sezonunda tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada çeşitler ana parsele, gübreler alt parsele gelecek şekilde uygulama yapılmıştır. Denemede Caner ve Seçkin nohut çeşitleri ile deniz yosunu (250 cc/da), tavuk gübresi (200 kg/da) ve leonardit (350 kg/da) organik gübreleri ve kimyasal gübre (3 kg/da N ve 8 kg/da P2O5) materyal olarak ele alınmıştır. Kontrol parseline ise herhangi bir gübre uygulaması yapılmamıştır. Araştırmada çiçeklenmeye kadar geçen süre, olgunlaşmaya kadar geçen süre, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, ana dal sayısı, bakla sayısı, tane sayısı, bitki başına tane ağırlığı, yüz tane ağırlığı, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksi incelenmiştir. Araştırma sonucunda ise farklı gübre uygulamalarına göre çiçeklenme süresi 92.6 - 96.0 gün, olgunlaşma süresi 168.0 - 169.6 gün, bitki boyu 83.0 - 88.7 cm, ilk bakla yüksekliği 32.7 - 34.1 cm, ana dal sayısı 2.5 - 3.1 adet, bakla sayısı 14.3 - 16.4 adet, tane sayısı 15.2 - 18.3 adet, bitki başına tane ağırlığı 6.6 - 7.0 g, 100- tane ağırlığı 38.4 - 40.6 g, tane verimi 166.6 - 196.9 kg/da, biyolojik verim 25.9 - 28.1 g/bitki, hasat indeksi % 23.5 - 27.1 arasında değişmiştir. Gübre uygulamaları çiçeklenmeye kadar geçen süre üzerine önemli etkide bulunmuştur. En yüksek değer 96 gün ile deniz yosunu ve leonardit uygulamasından elde edilmiştir. İlk bakla yüksekliği bakımından çeşit x gübre interaksiyonu önemli bulunmuştur. En yüksek değerler Seçkin çeşidinde 34.7 cm ile leonardit ve tavuk gübresi uygulamalarında elde edilmiş, Caner çeşidinde ise 36.5 cm ile kimyasal gübre uygulamasında elde edilmiştir.100 tane ağırlığı çeşit x gübre uygulamaları interaksiyonundan önemli düzeyde etkilenmiştir. 100 tane ağırlığı bakımından Seçkin çeşidinde leonardit uygulamasında 38.5 g ile en yüksek değer elde edilirken Caner çeşidinde ise kimyasal gübre uygulamasında 43.6 g ile en yüksek değer elde edilmiştir. Gübre uygulamaları arasında tane verimi bakımından önemli bir fark bulunmamakla birlikte organik gübre uygulamalarından kontrol ve kimyasal gübre uygulamalarına göre nispeten daha yüksek verim elde edilmiştir. Tane verimi bakımından çeşitler arasında ise istatistiki olarak önemli farklılıklar bulunmuş ve 196.2 kg/da ile Caner çeşidinde en yüksek tane verimi elde edilmiştir.