Non-brakiosefalik kedilerde periodontal hastalığa yatkınlığın klinik ve termografik olarak değerlendirilmesi

Bu çalışmada; Gingival İndeks (Gİ), Papil Kanama İndeksi (PKİ) ve Plak İndeksi (Pİ)'ne göre kedilerin diş eti yangısı ve ağız hijyen derecesi belirlendi. Bu indeks dereceleri arasında, diş etinin farklı anatomik bölgelerinin, termal kamera yardımıyla ölçülen sıcaklıklarının karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmanın materyalini Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesine ovariohisterektomi ve kastrasyon için getirilen, non-brakiosefalik ve diş etlerinde periodontal yıkımlanma gözlemlenmeyen, 1 yaş ve üzeri 50 kedi oluşturdu. Kliniğe getirilen kedilerin muayene odasında 30 dakika süre ile istirahati sağlandı. Anestezinin indüksiyonu sırasında pre entübe dönemde kedilerin dudakları kaldırılarak diş etleri görünür haldeyken termal kamera ile ilk termogramları alındı. Daha sonra kediler entübe edilerek anestezi cihazında inhalasyon anestezisine alındı. Kedilerin dudakları kaldırılarak diş etleri görünür hale getirildi ve 20 cm mesafeden termal kamera yardımıyla sağ ve sol maksiller ve mandibular yarımın termogramları alındı. Aynı prosedür rostral olarak insisiv dişler içinde uygulandı. Daha sonra tüm diş etlerine ait hiperemi, ödem, kanama ve plak yoğunluğu indeks sistemlerine göre kayıt altına alındı ve kediler işlemlerinin ardından taburcu edildi. Elde edilen termogramlardan, kedilerin her bir dişine ait diş etinin, serbest gingiva (SG), bağlı gingiva (BG) ve alveolar mukoza (AM) olmak üzere üç ayrı anatomik bölgesine ait sıcaklıkları kaydedildi. Kaydedilen sıcaklıklar kullanılan üç ayrı indeks sistemine göre ayrı ayrı sınıflandırıldı. Post entübe dönemde maksiller diş etlerinde Gİ dereceleri arasında SG bölgesinde (p=0,044<0,05); ayrıca mandibula bölgesinde ise SG, BG ve AM bölgelerinde (p=0,002<0.05) Gİ derecesi arttıkça sıcaklıkta önce düşüş sonrasında artış tespit edildi. Maksiller ve mandibular diş etlerinde Gİ0 derece olan SG, BG ve AM bölgelerinin kendi arasında bölgesel olarak SG-AM (r= 0,909°C ve p=0,000<0,05) ve BG-AM (r= 0,538°C ve p=0,037<0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu. Maksillar ve mandibular dişeti bölgelerinde sıcaklık farkında maksiller diş eti bölgelerinin (SG (r= 0,419±0,231°C ve p=0,071>0,05), BG (r= 0,457±0,231°C ve p=0,048<0,05) ve AM (r= 0,612±0,23°C ve p=0,006<0,05)) daha yüksek sıcaklığa sahip olduğu tespit edildi. Post entübe dönemde mandibulada PKİ dereceleri arttıkça AM bölgesinde sıcaklığın arttığı (p=0,048<0,05) sonucuna varıldı. Yine post entübe dönemde maksillada Pİ derecesi arttıkça SG bölgesinde (p=0,013; p<0,05) sıcaklıkta öncelikle bir düşüş sonrasında ise artış olduğu bulundu. Pre ve post entübe dönemde farklı Gİ, PKİ ve Pİ derecelerine sahip SG, BG ve AM bölgelerinin sıcaklık farkının karşılaştırıldığı analizde PKİ 2 hastalık derecesine sahip SG ve BG bölgelerinde istatiksel olarak pre entübe dönem sıcaklıklarının post entübe dönemden daha düşük olduğu (SG (r= -1.0334 ve p=0,023<0,05) ve BG (r=-0.8583p=0,043<0,05)) bulundu. Kedilerde yaş arttıkça Gİ derecesinin düştüğü ve Pİ derecesinin arttığı tespit edildi. Termal kameranın kedilerde diş eti hastalıklarının teşhisinde önemli katkıları olabileceği öngörüldü.