Parametrik olmayan istatistiksel eşleştirme yöntemleri: Türkiye'deki hanehalkı araştırmaları üzerine bir uygulama

İdari kayıtların ve örneklem araştırmalarının tahmin sürecinde birlikte kullanılması, istatistiki bilgilerin doğruluğunu arttırmakla beraber cevaplayıcı yükünü, zamanı, maliyeti ve işgücünü azaltmada önemli bir etkiye sahiptir. Ancak, bu yöntem farklı veri kaynaklarının birleştirilmesini gerektirmektedir. Kayıt bağlama ve istatistiksel eşleştirme, veri birleştirme için geliştirilmiş iki tekniktir. Kayıt bağlama, veride birebir eşleştirme sağlayan eşsiz bir değişken olduğu zaman kullanılan yöntemdir. Veri setinde böyle bir değişken yoksa fakat bazı ortak değişkenler varsa ve araştırmaların hedef kitleleri aynı ise, istatistiksel eşleştirme yöntemi kullanılmaktadır. Araştırmalar arasındaki ortak değişkenler eşleştirme değişkenleri olarak kullanılmakta ve birleşik veri setleri parametrik, parametrik olmayan ve karma gibi farklı eşleştirme yaklaşımları kullanılarak elde edilmektedir. Tezde, hanehalkı bazlı örneklem araştırmalarında farklı parametrik olmayan istatistiksel eşleştirme yöntemlerinin kullanılması ve değişkenlerin dağılımlarının benzerliği kullanılarak sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Uygulamada,2014-2015 Türkiye Zaman Kullanımı Araştırması ve 2014 Türkiye Yaşam Memnuniyeti Araştırması kullanılmıştır. En yakın komşu, rastgele ve sıralı hot deck yöntemleri olmak üzere üç tane parametrik olmayan istatistiksel eşleştirme yöntemi, kısıtlı ve kısıtlı olmayan seçenekleri ile kullanılmıştır.Kullanılan tüm yöntemlerde, birleştirilmiş veri setleri eşleştirme değişkenlerin 4 farklı kombinasyonu ve dört hedef değişken kullanılarak elde edilmiştir.Her yöntem için farklı uygulamalar yapıldığından hem yöntemlerin kendi içinde, hem de yöntemler arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Sonuçların hem eşleştirme değişkenlerine hem de hedef değişkenlere göre değiştiği tespit edilmiştir. Ayrıca, beklentilerin aksine, kısıtlı seçeneği kullanılarak gerçekleştirilen eşleştirmenin daha iyi bir sonuç vermediği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İstatistiksel eşleştirme, parametric olmayan hot deck, kısıtlı ve kısıtlı olmayan hot deck