Nöronal ve glial hücre kültürlerinde antidepresan ilaçların olası nörotoksik etkilerinin ve hücre içi meydana getirdikleri olaylarda NF-κB'nin rolünün araştırılması

Depresyon günümüzde çok sık karşılaşılan, ancak fizyopatolojisi tam olarak anlaşılamayan bir hastalıktır. Tedavisinde kullanılan ilaçların etkilerini serotonin ve noadrenalin geri alımını inhibe ederek gösterdikleri düşünülse de, yapılan araştırmalarda depresyonun sadece serotonin ve noradrenalin yetersizliği ile oluşan bir hastalık olmadığı ve aynı şekilde tedavisinde kullanılan ilaçların da antidepresan etkilerini yalnızca bu şekilde ortaya çıkarmadıkları anlaşılmıştır. Yapılan çalışmalarda antidepresan ilaçların apoptotik ve proapoptotik etkilerinin olabileceği gözlenmiştir. Bu çalışmada, antidepresan ilaçlardan fluoksetin, imipramin ve maprotilinin nöronlar ve glial hücreler üzerindeki potansiyel koruyucu ve toksik etkileri; hücrelerin morfolojik değişiklikleri değerlendirilerek, canlılık oranlarının karşılaştırılması için MTT testi yapılarak, apopitozis oranlarının belirlenmesi için floresan boyama yapılarak ve apopitotik belirteçlerden olan kaspaz-3 ve kaspaz-8 miktarları karşılaştırılarak araştırılmıştır. Ayrıca bu ilaçların NF-?B üzerindeki etkileri de ELISA yöntemi ile hücre içi NF-?B ve I?B düzeyleri ölçülerek belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak fluoksetin, hücre içi kaspaz 8 düzeyinde değişiklik yapmadan kaspaz 3 miktarını artırarak hücreyi ölüme götürmüştür. Ancak maprotilin ve imipramin hücre içi kaspaz 8 üzerinde de değişiklik yaparak hücre ölümüne neden olduğu ve bu ölüm şeklinin de apoptoz olduğu gösterilmiştir. Araştırmamızda baktığımız diğer bir parametre olan hücre içi NF-?B düzeyi fluoksetin uygulanan her iki hücre tipinde de artışla sonuçlanmıştır. Ancak imipramin ve maprotilinin özellikle toksik dozlarda NF-?B düzeylerini azalttığı gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: antidepresan ilaçlar, Nöron, Glia, Hücre Kültürü, Apopitozis, MTT, NF-κB.