Antikanser özelliği olan yeni tiyazolidin moleküllerinin: Tasarım, sentez ve değerlendirmeleri

Kanser, normal vücut hücrelerinin düzensiz bir şekilde büyümesi sonucu oluşan bir hastalıktır. Günümüzde kanser tedavileri çeşitlilik göstermekle beraber, klasik tedavi metotlarında kanserli hücrelerde apoptozun (programlı hücre ölümü) tekrar aktive edilmesi yaygın olarak kullanılan bir tedavi stratejisidir. Buna göre yapılan yeni anti-kanser molekül tasarım çalışmalarında moleküllerin apoptoz tetikleyici etkisinin olması hedeflenen özellikler arasındadır. Bu bağlamda, (2RS,4R)-2-fenil-3-propiyonil-tiyazolidin-4-karboksilik asit etil ester (ALC67) molekülünün anti-kanser ve apoptoz tetikleyici özelliği olduğu kısa zaman önce belirtilmiştir. Çalışmamızda ALC67 molekülünün 2 pozisyonunda bulunan fenil halkasının aktivite üzerindeki etkisini araştırmak adına halka, aromatik ve alifatik gruplarla değiştirilerek on bir türev (3a-3m) sentezlenmiştir. ALC67 molekülünün yeni türevleri üç basamakta sentezlenmiş olup; birinci basamakta, L-sistein ve aldehit kullanılarak tiyazolidin halka yapısı oluşturulmuştur (1a-1m). Sonrasında, sentezlenen tiyazolidin halkasına, etil ester grubu (2a-2m) ve propiyonil grubu (3a-3m) bağlanarak türevlendirilmiştir. Bu çalışmada otuz üç yeni molekül sentezlenip, sentezlenen moleküllerin çoğunluğunun yapıları FT-IR, 1H NMR, 13C NMR ve LC-MS ile aydınlatılmıştır. Yeni sentezlenen (2RS,4R)-2-fenil-3-propiyonil-tiyazolidin-4-kaboksilik asit etil ester yapısının türevleri olan maddelerin (3a-3m) sitotoksik aktivite testleri insan karaciğer kanser hücre hatları (HUH7 ve Mahlavu) üzerinde sulforodamin B (SRB) yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen test sonuçlarına göre, fenil grubunun değişmesi sitotoksik aktiviteyi değiştirmemiştir. Sonuç olarak, yaptığımız bu çalışmamızda yeni tiyazolidin türevlerinin anti-kanser etkisi olduğu gösterilmiş ve anti-kanser özellik gösteren yeni bir tiyazolidin sınıfı geliştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Tiyazolidin, terminal alkin, antikanser, apoptoz.