Sismik harekete maruz yüksek katlı betonarme binalarda P-delta etkisi üzerine nümerik bir çalışma

Deprem, rüzgar ve patlama yükleri gibi temel yanal yüklerden kaynaklanan yanal yer değiştirme, çok katlı binaların yapısal tasarımını etkileyen ve P-delta etkisinin dikkate alınmasında önemli rol oynayan bir faktördür. Sunulan çalışmada, yüksek katlı betonarme binaların dinamik tepkisinin, P-delta etkisi de düşünülerek değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bunun için, beş farklı betonarme çerçeveli yapı incelenmiştir. Yapılar 4 açıklıklı ve benzer kat planlarına sahip olmakla birlikte; 10, 15, 20, 25 ve 30 kat olmak üzere farklı yüksekliktedirler. Doğrusal olmayan dinamik analiz tüm çerçeve modelleri için yapılmıştır. Analizlerde, iki durum düşünülmüştür. İlk durumda, P-delta etkisi ihmal edilirken, ikinci durumda ise, bütün binalarda P-delta etkisi dikkate alınmıştır. Dinamik analizlerde, 1979 Imperial Valley, 1987 Superstition-Hills ve 1992 Landers depremlerine ait üç yer hareketi kaydı kullanılmıştır. Araştırmada, sismik tehlike seviyesi, 50 yılda aşılma olasılığı %10 olarak dikkate alınmıştır. Analiz sonuçları P-delta etkisinin daha yüksek katlı olan yapılarda daha belirgin olduğunu göstermiştir. Ayrıca, kullanılan depremin özelliklerinin P-delta etkisindeki yapıların sismik tepkilerini etkilediği gözlenmiştir