Nuruosmaniye Kütüphanesinde Bulunan Abdülkādir-i Merâgī’ye Ait İki Yazma Eserin Kodikolojik İncelemesi ve Konservasyon Uygulamaları

Doğu Akdeniz Üniversitesi Kent Arkeolojisi ve Kültürel Miras Yönetimi Yüksek Lisans programını tamamlama tezi KAAY500 kapsamında yapılan çalışma, Nuruosmaniye Yazma Eser Kütüphanesi (NOYEK) koleksiyonuna ait müellifi Abdülkādir-i Merâgī olan Câmiʿu’l-elḥân (NOYEK 3644) ve Makāsıdü’l-elhân (NOYEK 3656) yazma eserleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, İslâm dini altında Arap ve Türk toplumlarındaki “mûsiki” kronolojisi ve Abdülkādir-i Merâgī’nin hayatı ele alınmış, söz konusu eserlerin kodikolojik incelenmesi ve restorasyonları yapılmıştır. Çalışması tamamlanan el yazması eserlerin sürdürülebilirlik ilkesi çerçevesinde son durumları genel ve detay görünümleri ile fotoğraflanmış, sayısal ortama aktarmış ve eserlerin emniyetle muhafaza edilmesi amacı ile özel asitsiz karton kutular yapılmıştır. Bunlara ek olarak işlevini kaybetmiş ve eserlerin kondisyonuna zarar verdiği için eserlerden ayrılan eski onarımlara ait parçalar muhafaza altına alınmıştır. Toplumların geçmişlerine ışık tutan kültür varlıkları olan yazma eserler üzerinde gerçekleştirilen bu çalışmada her inceleme ve uygulama basamağı sorumluluk bilinci ve hassasiyetle yürütülmüştür. Eserler üzerinde yapılan tüm çalışmalar Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığı atölyelerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma ile, kültürel mirasın oluşumunda kullanılan geleneksel malzeme ve tekniklerin incelenip kaydedilmesi, doğru restorasyonla eserin özgün yapısına zarar vermeden geleceğe aktarılması, yapılan belgelemeler ve tutulan kayıtlar ile araştırmacılara kaynak oluşturması, sürdürülebilirliğe dair geliştirilen uygulamalarla devamlılığının sağlanması, toplumsal kültürel miras bilincine katkı sunması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kodikoloji, El Yazması, Restorasyon, Konservasyon, Sürdürülebilirlik, Nuruosmaniye Kütüphanesi, Abdülkādir-i Merâgī, Câmiʿu’l-elḥân, Makāsıdü’l-elhân.