Somalili öğrencilerde şekerle tatlandırılmış içecek tüketimi bilgi, tutum ve davranış araştırması

Üniversite yaşamı, erişkinlerin fast-food ve şekerli/şeker katkılı içecekler gibi sağlıksız ürünlerin yüksek oranlarda tüketilmesinde ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının benimsenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Aşırı şekerli içecek tüketimi şişmanlık, diş çürüğü, tip 2 diyabet, dislipidemi, hipertansiyon, yıkıcı davranışlar gibi birçok olumsuz sağlık durumu ile ilişkilendirilmiştir. Beslenme bilgisi ve olumlu tutumun diyet uygulamalarını etkilediği bilinmektedir. Ancak bildiğimiz kadarıyla, Somalili öğrencilerin şeker katkılı içecekleri tüketim örüntüsünü ve bilgi ve tutum düzeylerini araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, Somalili öğrencilerin şekerle tatlandırılmış içecek tüketimine yönelik bilgi, tutum ve davranış düzeylerini değerlendirmek ve bu içeceklerin beden kitle indeksi üzerindeki etkisini belirlemektir. Veriler, İstanbul, Ankara ve Mersin'deki üniversitelerde okuyan 325 lisans ve lisansüstü Somalili öğrenciden ankete dayalı yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcılardan, demografi ve sosyo-ekonomik durum, şekerli içecekler ile ilgili bilgi – tutum – davranış durumu, fiziksel aktivite durumu ile ağırlık ve boy hakkında veri toplanmıştır. İlişkilerin istatistiksel anlamlılığını değerlendirmek için Spearman korelasyon testi, ki-kare testi, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı. Araştırmada, erkekler kadınlara göre daha yüksek düzeyde şekerli içecek tükettiklerini bildirdi. Katılımcılar, bu içecekleri içmenin temel nedeninin tat (%39.0) ve verdiği ferahlama hissi (%20.6) olduğunu bildirdi. Kız öğrencilerin yaklaşık %69'u ve erkek öğrencilerin %49'u, aşırı tüketildiği takdirde, şeker katkılı içecekler ve potansiyel sağlık etkileri hakkında kabul edilebilir bir bilgi düzeyine sahipti. Öğrencilerin %76'sı şekerli içecek tüketimini azaltmada olumlu tutum sergilemişti. Vücut kitle indeksi ile şekerli içecek tüketimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Şekerli içecek tüketiminin yüksek olması ve öğrenciler arasında farkındalık eksikliği nedeniyle, üniversite ve ev düzeyinde girişim çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bununla birlikte, gıda endüstrisi, medya, hükümet ve sağlık hizmetleri düzeyindeki müdahaleler sağlıklı beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesinde rol oynamalıdır. Anahtar Sözcükler: Şeker katkılı içecekler, beslenme bilgisi, tüketim kalıbı, beden kitle indeksi, Somalili öğrenciler.