Nüzûl sırasına göre mekkî sûrelerde münâsebâtü'l-Kur'ân ilminin uygulaması – Alak Sûresi ile Sâd Sûresi arası

Bu çalışma, nüzûl sırası esas alınarak ilk evre mekkî sûrelerinde münâsebât konusunu işlemeyi hedeflemiştir. Tez, bir giriş ve iki ana bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, amacı, konusu, yöntemi ve kaynaklarıyla birlikte kavramsal çerçevesi incelenmiştir. Birinci bölümde nüzûl sözcüğünün anlamı ve Kur'ân'ın tenzili sırasında Hz. Nebi (a.s)'ın muhatap olduğu durumlar açıklanmıştır. Bunların yanında nüzûl sırasını bilmenin faydaları ve nüzûl çeşitlerine de burada temas edilmiştir. Bir de sûrelerin isimlendirilişi, mekkî ve medenî şeklinde tasnifi ve bunun hikmetleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu araştırmada incelenen Alak-Sâd arası sûrelerin tasnifi yapılmıştır. Birinci bölümün sonunda çalışmanın ana konusunu oluşturan münâsebât ilminin tanımı, anlamı ve gayesiyle ilgili çeşitli meseleler tetkik edilmiştir. İkinci bölümde mekkî sûrelerin evrelere ayrılışı açıklanmıştır. Bu açıdan ilk evre sûreleri kendi içinde dört alt kısma ayrılmıştır. Bunlarda Mekke döneminin ilk evresinde inen otuz dokuz sûreyi oluşturmaktadır. Öncelikle her bir sûre hakkında genel bilgi verilmiştir. Daha sonra sûrelerin başıyla sonu arasındaki konu birliği incelenmiş, birbirleriyle olan münâsebât ilişkileri araştırılmıştır. Böylece Alak ile başlayıp Sâd ile biten ilk evre sûreleri âyetler bağlamında, sûreler bağlamında ve bir âyetin Kur'ân'ın tümüyle olan ilişkisine de kısmen temas edilerek, bu hususlar münâsebât bağlamında tetkik edilmiştir. Elde edilen verilerin yazıldığı sonuç kısmıyla da araştırma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Nüzûl, Mekkî Sûreler, Münâsebât, Münâsebâtü'l-Kur'ân.