Obez bireylerde düşük ve yüksek yoğunluklu aerobik egzersiz programının etkilerin karşılaştırılması

Çağımızın en önemli hastalıklarından olan obezitede temel tedavi yöntemleri egzersiz ve diyettir. Biz bu çalışmamızda obez bireylerde yüksek ve düşük yoğunluk olmak üzere iki farklı düzeyde yapılan aerobik egzersizin; vücut komposizyonuna, metabolik ve kardiyovasküler risk faktörlerine, yaşam kalitesine, depresyon düzeyine ve otonom sinir sistemi fonksiyonu üzerine olan etkisini karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmaya 18-65 yaş arası 110 obez birey alındı ve hastalar randomize olarak gruplara ayrıldı. 65 hasta çalışmayı tamamlayabildi. Hastalara Opticare yazılımındaki bisiklet ergometri cihazında egzersiz testi uygulandı. Belirlenen aerobik egzersiz zonun üst sınırına yakın kalp hızında yüksek yoğunluklu egzersiz programı + diyet grup 1?e (23 kişi), alt sınırına yakın kalp hızında ise düşük yoğunluklu egzersiz programı + diyet grup 2?ye (22 kişi) ve sadece diyet programı kontrol grubuna (grup 3-20 kişi) 12 hafta süre ile uygulandı. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrasında vücut komposizyonları ve ağırlıkları, kardiyovasküler sistem fonksiyonel kapasiteleri (VO2max, MET ile) , fonksiyonel egzersiz kapasiteleri (6DYT ile), otonom sinir sistemi disfonksiyonu (KHD ve SDY ile), yaşam kaliteleri (SF36 ile) ve depresyon düzeyleri (Beck depresyon anketi ile) ve metabolik risk faktörleri (biyokimyasal analiz ile ) değerlendirildi. Her iki egzersiz grubunda VKİ, bel çevresi, kalça çevresi, yağ kütlesi, kas kütlesi, TK ve CRP düzeyleri, beck depresyon anketi skorunda anlamlı azalma tespit edildi. Yine her iki egzersiz grubunda VO2max, MET, 6 DYT ve SF 36 yaşam kalitesi anketi fiziksel komponent skorunda anlamlı artış tespit edildi. Kontrol grubunda ise bu parametrelerde anlamlı değişim saptanmadı. Sadece yüksek yoğunluklu egzersiz grubunda KHD parametrelerinden SDNN, RMSSD ve trianguler indekste artış tespit edildi. SDY bulgularında her 3 grupta da anlamlı değişim saptanmadı. Sonuç olarak çalışmamız obezite tedavisinde verilen aerobik egzersiz programının her iki yoğunluğununda vücut komposizyonuna, kişilerin yaşam kalitelerine, fonksiyonelliklerine, metabolik risk faktörlerine ve obeziteye bağlı oluşan otonom sinir sistemi disfonksiyonunun iyileşmesine katkı sağladığını göstermiştir. Çalışmamız KHD?nin SDY?ye göre otonom sinir sistemi fonksiyonunu değerlendirmekte daha duyarlı bir tetkik olduğunu göstermiştir. Çalışmamızda KHD üzerine yüksek yoğunluklu egzersizin daha fazla etkili olduğu ve düşük yoğunluklu egzersizin bel çevresinin azaltılmasında daha etkili olduğunu bulundu. Bel çevresindeki artışın önemli risk faktörü olduğu bilinen diyabet, metabolik sendrom gibi hastalıklarda düşük yoğunluklu aerobik egzersizin etkisini değerlendiren uzun dönemli çalışmalar yapılmalıdır. Ayrıca otonom sinir sistemi disfonksiyonu üzerine yüksek yoğunluklu aerobik egzersizin etkilerini anlayabilmek için KHD ve SDY yönteminden başka otonom sinir sistemini değerlendiren diğer yöntemleri de içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.