Obez çocuklarda mandibular indeksler ve fraktal boyut analizi kullanılarak dental panoramik radyografi üzerinden kemik değişikliklerinin değerlendirilmesi

Obezite; inflamatuar etkileşimler, artmış mekanik yüklenme, hormonal değişiklikler ve D vitamini eksikliği gibi metabolik bozukluklar yoluyla kemik yapısını etkileyebilmektedir. D vitamini eksikliği, kemik mineralizasyonunun azalmasına ve mikromimari yapının bozulmasına neden olarak kemik bütünlüğü ile mekanik dayanıklılığın azalmasına yol açabilir. Bu çalışmanın amacı obez ve D vitamini eksikliği olan, obez ve D vitamini eksikliği olmayan ve sağlıklı çocuklar arasındaki kemik mikromimarisinin ve dansitesinin, fraktal boyut analizi (FB) ve mandibular indeksleri kullanarak değerlendirmektir. Çalışmamıza, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı'na muayene veya tedavi amacıyla başvurmuş obez D vitamini eksikliği olmayan, obez D vitamini eksikliği olan ve sağlıklı çocuklardan teşhis amacıyla alınmış 120 panoramik radyografi dahil edildi. Hastalar yaş ve cinsiyet açısından eşleştirildi. Panoramik radyografiler üzerinden radyomorfometrik indeksler (mandibular kortikal indeks, mental indeks, panoramik mandibular indeks) ölçüldü ve altı farklı bölgeden (sağ kondil, sağ angulus, sağ interdental alan, sol kondil, sol angulus ve sol interdental alan) elde edilen ROI'ler ile fraktal boyut analizi yapıldı. Veriler analiz edilirken IBM SPSS V23 R programlama dilinin 4.4.1 versiyonu kullanıldı ve önem düzeyi p<0,05 alındı. Obez D vitamini eksikliği olmayan ve obez D vitamini eksikliği olan çocuklarda panoramik mandibular indeks (PMİ) ve mental indeks (Mİ) değerleri sağlıklı çocuklara göre anlamlı derecede istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Gruplara göre mandibular kortikal indeks (MKİ) tiplerinin dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Obez D vitamini eksikliği olmayan çocuklarda FB sağ interdental değerleri, obez D vitamini eksikliği olan çocuklara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). İstatistiksel olarak anlamlı olmasa da obez D vitamini eksikliği olmayan çocuklarda FB sol interdental değerleri, obez D vitamini eksikliği olan çocuklara göre daha yüksek bulunmuştur. Gruplara göre ortalama FB sağ kondil, sağ angulus, sol kondil ve sol angulus değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Panoramik radyografiler üzerinden yapılan değerlendirme sonuçlarına göre; obezite ve D vitamini eksikliği mandibulanın trabekülasyonunu, porozitesini ve kemik mineral yoğunluğunu etkilemektedir. Fakat bu faktörlerin etkileri, mandibulanın angulus, kondil, korpus ve interdental alan gibi farklı anatomik bölgelerinde değişkenlik gösterebilmektedir. Bu farklılıkların, dental tedavi sürecinde uygulanacak ortodontik, protetik ve cerrahi yaklaşımları etkileyebileceği dikkate alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Panoramik Radyografi, Fraktal Boyut Analizi, Radyomorfometrik İndeksler, D Vitamini, Obezite